10 milyon yıl önce: İnsanlar taş, ahşap, boynuz ve kemiklerden ilk aletleri yaptı.

1-2 milyon yıl önce: Ateş keşfedildi.

MÖ 25.000–50.000: Kıyafet yapımı öğrenildi.

MÖ 10.000: Sal yapımı öğrenildi.

MÖ 8000–9000: Tarıma ve yerleşik hayata başlandı.

MÖ 6000–7000: El yapımı tuğlalar ilk olarak Orta Doğu’da kullanılmaya başlandı.

ESKİ ÇAĞ

MÖ 4000: Dekoratif süslemelerde ilk kez demir kullanıldı.

MÖ 3500 – 5000: Cam yapımı öğrenildi.

MÖ 3500: Tekerlek icat edildi.

MÖ 3000: İlk yazılı diller güney Mezopotamya’da Sümer halkı tarafından geliştirilmiştir.

MÖ 2500: Eski Mısırlılar, kağıdın erken versiyonu olan papirüsu üretti.

MÖ 3000 – 600: Bronz Çağı başladı: bakır ve bronz yaygın kullanılmaya başlandı.

MÖ 2000: Eski Mısırlılar tarafından icat edilen shaduf (shadoof) gibi su yükseltme ve sulama cihazları, karşı ağırlıklar kullanarak bir şeyleri kaldırma fikrini ortaya koydu.

MÖ 1700: Akdeniz’in semitleri alfabeyi geliştirir.

MÖ 1000: Demir Çağı başladı: demir dünyanın birçok yerinde alet ve silah yapımında yaygın olarak kullanılmaya başladı.

MÖ 600: Miletli Thales statik elektriği keşfetti.

MÖ 500 – 900: Peru’daki Nazca halkı balon uçuşunu denedi.

MÖ 400 – 300: Çin uçurtma uçurmayı denedi.

MÖ 250: Eski Mısırlılar, Büyük İskenderiye Feneri de dahil olmak üzere deniz fenerini icat etti.

MÖ 300 – 200: Çinliler erken manyetik yön bulucuları icat etti.

MÖ 250: Arşimet su ve diğer malzemeler için vidalı pompayı icat etti.

MÖ 150 – 100 : Dişli tahrikli, hassas saat mekanizması makinesi (Antikythera mekanizması gibi) mevcuttu.

MÖ 50 : Romalı mühendis Vitruvius modern, dikey su çarkını mükemmelleştirdi.

62: Yunan bilim adamı İskenderiyeli Heron buhar gücüne öncülük etti.

105: Ts’ai Lun, Çin’de ilk gazeteyi hazırladı.

MÖ 27 – MS 395: Romalılar pozzolana adı verilen malzeme ile betonu geliştirdiler.

ORTA ÇAĞ

600: Orta Doğu’da yel değirmenleri icat edildi.

700 – 900 : Çin barut ve havai fişek icat etti.

800 – 1300: Banū Mūsā kardeşler ve el-Jazari gibi mucitler sayesinde, İslami “Altın Çağ” modern otomatik fabrika makinelerinin atası olan dahiyane saatler ve geri bildirim mekanizmaları da dahil olmak üzere çok çeşitli teknolojileri geliştirdi.

1000: Çinliler, insanların yüzlerine uyan çerçevelere lensler sabitleyerek gözlük geliştirdi.

1206: Arap mühendis el-Jazari, modern tuvaletin atalarından biri olan bir el yıkama makinesini icat etti.

1232: Çinliler Moğol istilacılarını basit roketler kullanarak püskürttü.

1450: Johannes Gutenberg, hareketli tip adı verilen yeniden düzenlenebilir metal harfleri kullanarak modern matbaanın öncülüğünü yaptı.

1470: İlk paraşüt bilinmeyen bir mucit tarafından kağıda çizildi.

16. YÜZYIL

1530’lar: Gerardus Mercator daha iyi harita yapımı ile navigasyonda devrim yaratmaya yardımcı olur.

1590: Zacharias Janssen adlı bir Hollandalı gözlük üreticisi ilk bileşik mikroskobu yaptı.

1596: Sir John Harington ilk modern sifonlardan birini anlatıyor.

17. YÜZYIL

1600’lü yıllar: Galileo Galilei basit bir termometre tasarladı.

1600’lü yıllar: William Gilbert, dünyanın nasıl dev bir mıknatıs gibi davrandığını anlatan De Magnete adlı büyük kitabını yayınladı. Bu, manyetizmanın bilimsel çalışmasının başlangıcıdır.

1600’lü yıllar: Galileo Galilei pratik bir teleskop yaptı ve yeni astronomik keşifler başladı.

1600’lü yıllar: Antoni van Leeuwenhoek ve Robert Hooke bağımsız olarak mikroskopu geliştirdi.

1643: Galileo’nun öğrencisi Evangelista Torricelli, hava basıncını ölçmek için ilk cıva barometresini üretti.

1650’ler: Christiaan Huygens sarkaçlı saati geliştirdi. (Galileo’nun zaman tutmak için sallanan bir sarkaç kullanılabileceği önceki keşfini kullanarak).

1687: Isaac Newton üç hareket yasasını formüle etti.

1690’lar: Bartolomeo Cristofori piyanoyu icat etti..

18. YÜZYIL

1701: İngiliz çiftçi Jethro Tull, atlı tohum ekme makinesini icat ederek tarımın mekanizasyonunu başlattı.

1703: Gottfried Leibniz, hemen hemen tüm bilgisayarlarda kullanılan ikili sayı sistemine öncülük etti.

1712: Thomas Newcomen ilk pratik (ancak sabit) buhar motorunu üretti.

1700’lü yıllar: Christiaan Huygens içten yanmalı motoru tasarladı, ama bir tane bile yapamadı.

1737: William Champion, büyük çapta çinko çıkarmak için ticari olarak uygulanabilir bir süreç geliştirdi.

1757: John Campbell, denizcilerin enlemi ölçmesini sağlayan gelişmiş bir navigasyon cihazı olan sekstantı icat etti.

1730 – 1770: John Harrison, denizcilerin boylamı ilk kez doğru bir şekilde ölçmelerini sağlayan güvenilir kronometreler (denizcilik saatleri) geliştirdi.

1751: Axel Cronstedt nikeli izole etti.

1756: Axel Cronstedt zeolitleri keşfetti.

1769: Wolfgang von Kempelen mekanik bir konuşma makinesi geliştirdi.

1770’ler: Abraham Darby III, şimdi İngiltere’de Ironbridge adı verilen bir yerde öncü bir demir köprü inşa etti.

1780’ler: Josiah Wedgwood (veya Thomas Massey) pirometreyi icat etti.

1783: Fransız kardeşler Joseph-Michel Montgolfier ve Jacques-Étienne Montgolfier ilk pratik sıcak hava balonunu yaptı.

1791: İngiliz bir din adamı ve amatör jeolog olan William Gregor, menachite adını verdiği gizemli bir minerali keşfetti. Dört yıl sonra, Martin Klaproth ona modern ismini yani titanyum’u verdi.

19. YÜZYIL

1800: İtalyan Alessandro Volta ilk pili üretti. (Voltaik yığın olarak biliniyor).

1801: Joseph-Marie Jacquard otomatik kumaş dokuma tezgahını icat etti. Desenleri saklamak için kullandığı delikli kartlar, programlanabilir bilgisayarlara ilham vermeye yardımcı oldu.

1803: Henry ve Sealy Fourdrinier kağıt yapım makinesini geliştirdi.

1806: Humphry Davy, önemli bir kimyasal teknik olan elektrolizi geliştirdi ve bunu bir dizi yeni elementi tanımlamak için kullandı.

1806: Sir William Congreve, Mysore roketi olarak bilinen daha eski bir Hint teknolojisine dayanan uzun menzilli askeri roketi geliştirdi.

1807: Humphry Davy elektrikli ark lambasını geliştirdi.

1814: George Stephenson ilk pratik buharlı lokomotifi üretti.

1816: Robert Stirling verimli Stirling motorunu icat etti.

1820 – 1830: Michael Faraday ilkel elektrik jeneratörleri ve motorları üretti.

1827: Joseph Niepce ilk modern fotoğrafı çekti.

1830’lar: William Sturgeon ilk pratik elektrik motorunu geliştirdi.

1830’lar: Louis Daguerre, Daguerreotypes adı verilen keskin fotoğraflar çekmek için pratik bir yöntem icat etti.

1830’lar: William Henry Fox Talbot, negatif olarak adlandırılan ters görüntüleri kullanarak fotoğraf yapmanın ve basmanın bir yolunu geliştirdi.

1830 – 1840: İngiltere’deki Charles Wheatstone ve William Cooke ve ABD’deki Samuel Morse telgrafı (telefonun öncüsü) icat etti.

1836: İngiliz Francis Petit-Smith ve İsveç-Amerikan John Ericsson, bağımsız olarak gemiler için bıçaklı pervaneler geliştirdi.

1839: Charles Goodyear nihayet uzun yıllar süren başarısız deneylerden sonra dayanıklı bir kauçuk formunu (vulkanize kauçuk) mükemmelleştirdi.

1840’lar: İskoç fizikçi James Prescott Joule enerjinin korunumu teorisinin ana hatlarıyla açıkladı.

1840’lar: Scotsman Alexander Bain kimyasal teknolojiye dayanan ilkel bir faks makinesini icat etti.

1849: James Francis şu anda dünyanın birçok hidroelektrik santralinde kullanılan bir su türbinini icat etti.

1850’ler: Henry Bessemer, büyük miktarlarda çelik üretmek için yeni bir yöntem buldu.

1850’ler: Louis Pasteur, bakterileri öldürmek için yiyecekleri ısıtarak korumanın bir yolu olan pastörizasyon geliştirdi.

1850’ler: İtalyan Giovanni Caselli, pantelegraf adı verilen mekanik bir faks makinesini geliştirdi.

1860’lar: Fransız Étienne Lenoir ve Alman Nikolaus Otto içten yanmalı motoru icat etti.

1860’lar: James Clerk Maxwell radyo dalgalarının var olması gerektiğini keşfetti ve elektromanyetizmanın temel yasalarını hazırladı.

1860’lar: Yangın söndürücüler icat edildi.

1861: Elisha Graves Otis asansörü icat etti.

1867: Joseph Monier betonarmeyi icat etti.

1868: Christopher Latham Sholes modern daktilo ve QWERTY klavyeyi icat etti.

1871: İngiliz havacılık mühendisi Frank Wenham rüzgar tünelini icat etti.

1876: Alexander Graham Bell telefonun patentini aldı, ancak buluşun gerçek mülkiyeti bugün bile tartışmalı.

1870’ler: Thomas Edison, metal folyo üzerine ses kaydetmek ve çalmak için ilk pratik yöntem olan fonografı geliştirdi.

1870’ler: Lester Pelton, Pelton çarkı olarak bilinen yeni bir tür su türbini icat etti.

1877: Thomas Edison ses kayıt makinesini veya fonografını icat etti.

1877: Edward Very denizde tehlikeli anında işaret göndermek için işaret fişeğini (Very pistol) icat etti.

1880: Thomas Edison modern akkor elektrikli lambanın patentini aldı.

1880: Pierre ve Paul-Jacques Curie piezoelektrik etkiyi keşfetti.

1880’ler: Thomas Edison dünyanın ilk enerji santrallerini açtı.

1880’ler: Charles Chamberland otoklavı (buhar sterilizasyon makinesi) icat etti.

1880’ler: Charles ve Julia Hall ve Paul Heroult, alüminyum yapmak için bağımsız olarak uygun fiyatlı bir yol geliştirdi.

1880’ler: Carrie Everson, gümüş, altın ve bakır madenciliği için yeni yollar keşfetti.

1881: Jacques d’Arsonval ısı enerjisinin okyanuslardan alınabileceğini öne sürdü.

1883: George Eastman plastik fotoğraf filmini icat etti.

1884: Charles Parsons buhar türbinini geliştirdi.

1885: Karl Benz, benzinli araba üretti.

1886: Josephine Cochran bulaşık makinesini icat etti.

1888: Friedrich Reinitzer sıvı kristalleri keşfetti.

1888: John Boyd Dunlop havalı (pnömatik) lastiklerin patentini aldı.

1888: Nikola Tesla alternatif akım (AC) elektrikli endüksiyon motorunun patentini aldı ve Thomas Edison’un aksine AC gücünün sağlam bir savunucusu oldu.

1899: Everett F. Morse sıcaklıkları güvenli bir mesafeden ölçmek için optik pirometreyi icat etti.

1890’lar: Fransız kardeşler Joseph ve Louis Lumiere film projektörürünü icat etti ve ilk sinema salonunu açtı.

1890’lar: Alman mühendis Rudolf Diesel, buji olmadan daha verimli bir içten yanmalı motor olan dizel motorunu geliştirdi.

1890’lar: Rus Konstantin Tsiolkovsky uzay roketleri teorisini açıkladı.

1894: Fizikçi Sir Oliver Lodge, Oxford, İngiltere’de radyo dalgasıyla ilk mesajı gönderdi.

1895: Alman fizikçi Wilhelm Röntgen, X ışınlarını keşfetti.

1895: Amerikan Ogden Bolton, elektrikli bisikleti icat etti.

1898: Nikola Tesla, uzaktan radyo kontrolünü icat etti.

20. YÜZYIL

1901: Guglielmo Marconi İngiltere’den Kanada’ya Atlantik Okyanusu üzerinden radyo dalgası sinyalleri gönderdi.

1901: İlk elektrikli süpürge geliştirildi.

1903: Wilbur ve Orville Wright kardeşler, motorla çalışan ilk uçağı üretti.

1905: Albert Einstein fotoelektrik etkiyi açıkladı.

1905: Samuel J. Bens motorlu testereyi icat etti.

1906: Willis Carrier klimanın öncüsüdür.

1906: Mikhail Tswett kromatografiyi keşfetti.

1907: Leo Baekeland ilk popüler sentetik plastik olan Bakalit’i geliştirdi.

1907: Alva Fisher elektrikli çamaşır makinesini icat etti.

1906 – 1908: Frederick Gardner Cottrell, elektrostatik duman çöktürücüsünü (baca kirliliği yıkayıcı) geliştirdi.

1908: Amerikalı sanayici ve mühendis Henry Ford, dünyanın ilk gerçekten uygun fiyatlı otomobili olan Ford Model T’yi piyasaya sürdü.

1909: Alman kimyagerler Fritz Haber ve Zygmunt Klemensiewicz, cam elektrot geliştirdi ve çok hassas asit ölçümleri yapılmasını sağladı.

1910: Romen Henri-Marie Coandă basit bir jet uçağı inşa etti.

1912: Amerikalı kimyacı Gilbert Lewis, pratik, lityum iyon şarj edilebilir pillere yol açan temel kimyayı açıkladı. (1990’lara kadar pratik, ticari bir formda görünmese de)

1912: Hans Geiger, radyoaktivite için bir detektör olan Geiger sayacını geliştirdi.

1916: Amerikalı bir fizikçi olan Robert Hutchings Goddard, uzay roketleri oluşturma konusunda etkili fikirler yayınladı.

1919: Francis Aston kütle spektrometresine öncülük etti ve bunu birçok izotopu keşfetmek için kullandı.

1920’ler: John Logie Baird mekanik televizyon geliştirdi.

1920’ler: Philo T. Farnsworth modern elektronik televizyonu icat etti.

1920’ler: Robert H. Goddard modern, sıvı yakıtlı uzay roketi ilkesini geliştirdi.

1920’ler: Alman mühendis Gustav Tauschek ve Amerikalı Paul Handel bağımsız olarak ilkel optik karakter tanıma (OCR) tarama sistemleri geliştirdi.

1920’ler: Albert W. Hull, elektrikten mikrodalga fırın üretebilen magnetronu icat etti.

1921: Karel Capek ve kardeşi yapay insanlar hakkında bir oyunda “robot” kelimesini kullandı.

1921: John Larson yalan makinesi (“yalan dedektörü”) geliştirdi.

1928: Thomas Midgley, klimalar ve buzdolapları için soğutucu kimyasallar icat etti.

1928: Elektrikli buzdolabı icat edildi.

1920 – 1930: İngiltere’den Frank Whittle ve Almanya’dan Hans Pabst von Ohain rakip jet motorları geliştirdi.

1930’lar: Peter Goldmark renkli televizyona öncülük etti.

1930’lar: Laszlo ve Georg Biro modern tükenmez kalemlere öncülük etti.

1930’lar: Maria Telkes ilk güneş enerjili evi yaptı.

1930’lar: Wallace Carothers, neopren (wetsuitlerde kullanılan sentetik kauçuk) ve ilk popüler sentetik giyim malzemesi olan naylonu geliştirdi.

1930’lar: Robert Watson Watt, radarın gelişimini sağladı.

1930’lar: Arnold Beckman elektronik pH metreyi geliştirdi.

1931: Harold E. Edgerton, yüksek hızlı fotoğrafçılık için xenon flaş lambasını icat etti.

1932: Arne Olander, altın kadmiyum alaşımındaki şekil belleği etkisini keşfetti.

1936: WB Elwood manyetik reed anahtarını icat etti.

1938: Chester Carlson, fotokopi (kserografi) ilkesini icat etti.

1938: Roy Plunkett yanlışlıkla Teflon adı verilen yapışmaz plastik bir kaplama icat etti.

1939: Igor Sikorsky ilk gerçek pratik helikopteri üretti.

1940’lar: İngiliz fizikçiler John Randall ve Harry Boot uçak radar navigasyon sistemlerinde kullanılmak üzere kompakt bir magnetron geliştirdi.

1942: Enrico Fermi, Chicago Üniversitesi’nde ilk nükleer zincir reaktörünü kurdu.

1945: ABD hükümet bilimcisi Vannevar Bush, daha sonra elektronik kitaplara ve World Wide Web’e (WWW) dahil edilen bazı özelliklere sahip olan Memex adlı masa tipi bir hafıza deposunu fikrini geliştirdi.

1945: Arthur C. Clarke, radyo dalgalarını Dünya’nın bir tarafından diğer tarafına sıçrayabilen uzay tabanlı bir sinyal “ayna” fikrini açıkladı.

1947: John Bardeen, Walter Brattain ve William Shockley, elektronik ekipmanın çok daha küçük olmasına ve modern bilgisayar devrimine yol açan transistörü icat etti.

1949: Bernard Silver ve N. Joseph Woodland barkodun patentini aldı.

1950’ler: Charles Townes ve Arthur Schawlow maseri icat etti (mikrodalga lazer). Gordon Gould “lazer” kelimesini seçti ve 1958’de ilk optik lazeri üretti.

1950’ler: Stanford Ovshinksy, pratik güneş pilleri ve geliştirilmiş şarj edilebilir piller de dahil olmak üzere yenilenebilir enerjiyi daha pratik hale getiren çeşitli teknolojiler geliştirdi.

1950’ler: Avrupa otobüs şirketleri volanları rejeneratif frenler olarak kullanmayı denedi.

1950’ler: Percy Spencer yanlışlıkla mikrodalga mikrodalga fırını icat etti.

1954: Hintli fizikçi Narinder Kapany fiber optiğe öncülük etti.

1955: ABD’li elektrik mühendisi Eugene Polley, TV uzaktan kumandasını icat etti.

1956: İlk ticari nükleer enerji İngiltere’nin Cumbria kentindeki Calder Hall’da üretildi.

1957: Sovyetler Birliği (Rusya ve müttefikleri) Sputnik uzay uydusunu fırlattı.

1957: Lawrence Curtiss, Basil Hirschowitz ve Wilbur Peters ilk fiber optik gastroskopu üretti.

1958: Bağımsız çalışan Jack Kilby ve Robert Noyce entegre devreyi geliştirdi.

1959: IBM ve General Motors, ilk bilgisayar destekli tasarım (CAD) sistemi olan DAC-1’i geliştirdi.

1960: Theodore Maiman yakut lazeri icat etti.

1962: Corning Glass Works’ten William Armistead ve S. Donald Stookey, ışığa duyarlı (fotokromik) cam icat etti.

1962: Nick Holonyak, General Electric’te çalışırken LED’i (ışık yayan diyot) icat etti.

1963: Ivan Sutherland, bilgisayar destekli ilk tasarım programlarından biri olan Sketchpad’i geliştirdi.

1964: IBM, SABER adlı havayolu bilet rezervasyon sistemi ile e-ticarete öncülük etmeye yardımcı oldu.

1965: Frank Pantridge, kardiyak arrest hastalarını tedavi etmek için portatif defibrilatörü geliştirdi.

1966: Stephanie Kwolek, Kevlar adlı süper güçlü bir plastiğin patentini aldı.

1966: IBM’den Robert H. Dennard dinamik rasgele erişim belleği (DRAM) icat etti.

1967: Japon Noritake şirketi vakum floresan ekranını (VFD) icat etti.

1968: Alfred Y. Cho ve John R. Arthur, Jr, moleküler ışın epitaksi (MBE) adı verilen tek kristaller yapmak için kesin bir yol icat etti.

1969: Dünyanın ilk güneş enerjisi istasyonu Fransa’da açıldı.

1969: Bilgisayarlar taşınabilir hale gelmeden çok önce Alan Kay, Dynabook lakaplı bir elektronik kitap inşa etmeyi hayal ediyordu.

1969: Willard S. Boyle ve George E. Smith, CCD’yi (şarj çiftli cihaz) icat etti. (dijital kameralarda, web kameralarında ve diğer modern optik cihazlarda kullanılan ışığa duyarlı çip)

1969: Astronotlar ayda yürüdü.

1960: Douglas Engelbart bilgisayar faresini geliştirdi.

1960: James Russell kompakt diskleri icat etti.

1971: Xerox PARC’da Nick Sheridon elektronik mürekkebi icat etti.

1971: Ted Hoff ilk tek yongalı bilgisayarı veya mikroişlemciyi üretti.

1973: Martin Cooper ilk cep telefonunu (cep telefonu) geliştirdi.

1973: Robert Metcalfe, bilgisayarları Ethernet olarak adlandırmanın basit bir yolunu buldu.

1974: Barkodla kodlanmış bir ürünün ilk marketten satışı gerçekleşti.

1975: Whitfield Diffie ve Martin Hellman açık anahtarlı şifrelemeyi icat etti.

1975: Pico Electronics, X-10 ev otomasyon sistemini geliştirdi.

1976: Steve Wozniak ve Steve Jobs, dünyanın ilk kişisel ev bilgisayarlarından biri olan Apple I’i piyasaya sürdü

1970 – 1980: James Dyson torbasız, siklonik elektrikli süpürgeyi icat etti.

1970 – 1980: Charles Bennett, Paul Benioff, Richard Feynman ve David Deutsch gibi bilim adamları kuantum bilgisayarların nasıl çalışabileceğini açıkladı.

1980’ler: Japon elektrik öncüsü Akio Morita, kaydedilmiş müzik için ilk gerçek taşınabilir oynatıcı olan Sony Walkman’i geliştirdi.

1981: Apple’ın başarısından etkilenen IBM, kendi uygun fiyatlı kişisel bilgisayarını (PC) piyasaya sürdü.

1981: Uzay Mekiği ilk seferine başladı.

1981: Patricia Bath kataraktları gidermek için lazer göz ameliyatı geliştirdi.

1981: Fujio Masuoka, flash bellek için patent başvurusu yaptı.

1981 – 1982: Alexei Ekimov ve Louis E. Brus (bağımsız olarak) kuantum noktaları keşfetti.

1983: Kompakt diskler (CD’ler), Sony ve Philips kuruluşları tarafından müzik depolamanın yeni bir yolu olarak piyasaya sürüldü.

1987: Texas Instruments’ta çalışan Larry Hornbeck, şu anda birçok projeksiyon TV sisteminde kullanılan DLP® projeksiyonu geliştirdi.

1989: Tim Berners-Lee, World Wide Web’i icat etti.

1990: Alman saat yapımcılığı şirketi Junghans, dünyanın ilk radyo kontrollü kol saati MEGA 1’i tanıttı.

1991: Linus Torvalds, işbirliğine dayalı bir bilgisayar işletim sistemi olan Linux’un ilk sürümünü oluşturdu.

1994: Amerikan doğumlu matematikçi John Daugman, iris tarama sistemlerini mümkün kılan matematiği mükemmelleştirdi.

1994: İsrailli bilgisayar bilimcileri Alon Cohen ve Lior Haramaty, VoIP’i İnternet üzerinden telefon görüşmeleri göndermek için icat etti.

1995: Broadcast.com dünyanın ilk çevrimiçi radyo istasyonlarından biri oldu.

1995: Pierre Omidyar eBay açık artırma web sitesini açtı.

1996: WRAL-HD, Amerika Birleşik Devletleri’ndeki ilk yüksek tanımlı televizyon (HDTV) sinyalini yayınlandı.

1997: Elektronik şirketleri, Wi-Fi’yi kablosuz İnternet için dünya çapında bir standart haline getirmeyi kabul etti.

21. YÜZYIL

2001: Apple, iPod MP3 müzik çalarını piyasaya sürerek müzik dinlemede devrim yaptı.

2001: Richard Palmer, enerji emici D3O plastiğini geliştirdi.

2001: Wikipedia çevrimiçi ansiklopedisi Larry Sanger ve Jimmy Wales tarafından kuruldu.

2001: Bram Cohen, BitTorrent dosya paylaşımını geliştirdi.

2001: Scott White, Nancy Sottos ve meslektaşları kendi kendini onaran materyaller geliştirdi.

2002: iRobot Corporation, Roomba® elektrikli süpürge robotunun ilk versiyonunu piyasaya sürdü.

2004: Elektronik oylama tartışmalı ABD Başkanlık Seçimlerinde önemli bir rol oynadı.

2004: Andre Geim ve Konstantin Novoselov grafeni keşfetti.

2005: OLPC adı verilen gelişmekte olan ülkeler için öncü düşük maliyetli bir dizüstü bilgisayar, MIT bilgi işlem öncüsü Nicholas Negroponte tarafından duyuruldu.

2007: Amazon.com, Kindle elektronik kitap (e-kitap) okuyucusunu başlattı.

2007: Apple, iPhone adlı dokunmatik ekranlı cep telefonunu piyasaya sürdü.

2010: Apple, dokunmatik tablet bilgisayarı iPad’i piyasaya sürdü.

2010: 3D TV daha yaygın olarak kullanılmaya başlandı.

2013: Elon Musk, devasa, pnömatik bir tüp taşıma sistemi olan “hyperloop”u duyurdu.

2016: Üç nanoteknolog, moleküller arasından minyatür makineler üretmek için Nobel Kimya Ödülü’nü kazandı.

2019: Google, geleneksel bilgisayardan daha hızlı hesaplayan bir kuantum bilgisayarla “kuantum üstünlüğü” elde ettiğini iddia ediyor.

Trend 1: Hiper Otomasyon (Hyper Automation)

Gartner, otomasyonu, “insan tarafından kas gücü veya düşünce gücü ile yapılagelen işlerin, teknoloji kullanılarak yerine getirilmesi” olarak tanımlıyor. Bir süredir zaten hayatımızda olan otomasyon,  yapay zeka ve makine öğrenmesi gibi ileri teknolojilerin dahil olması ile “hiper” hale geliyor. Ayrıca, doğal dil işleme teknolojisinin insan tarafından üretilmiş olan metin ve konuşmaları anlaması ve yorumlaması da hiper otomasyonun olanaklarını arttırıyor. Bu teknolojiler, müşterilerle doğrudan etkileşim içinde olan chatbot ve sanal kişisel asistanlar (VPA) sayesinde self servis otomasyonu da mümkün kılıyor. 

Hiper otomasyon kapsamındaki işler sadece operasyonel değil, aynı zamanda düşünme, tasarlama ve değerlendirme gerektiren alanları da kapsıyor. Gartner, bunun çok hızlı bir trend olduğunu ve şirketlerin olası tüm iş süreçlerini bu kapsamda düşünmeleri ve otomatikleştirmeleri gerektiğini söylüyor. Şirketler zaten kural tabanlı görevleri otomatikleştirmeye başladı, ancak içinde bulunduğumuz ikinci aşamada, operasyonel olmayan işlerin otomasyonu konusunda daha fazla konuşacağız. Bu otomasyon düzeylerinin daha gelişmiş ve dinamik deneyimler sunması ve daha iyi iş sonuçları sağlaması bekleniyor.

Bunu mümkün kılan teknoloji makine öğrenimi; ilgili araçlar ise robotik görev ve süreç otomasyonu ve karar yönetimi. Gartner ayrıca hiper otomasyonun hiper-çevik çalışma modelleri ve araçları gerektirdiğini de belirtiyor. Organizasyon içindeki mevcut siloların ve kaynak tahsis yapılarının hiper otomasyonun önündeki en önemli engeller olacağı tahmin ediliyor.

“Bir organizasyonun dijital ikizi” kavramı neyi ifade ediyor?

Gartner, şirketlerin işlevler, süreçler ve temel performans göstergeleri (KPI’lar) arasındaki ilişkiyi görselleştiren “dijital ikizleri”ni oluşturmalarını öneriyor. Böylece, organizasyonların farklı bileşenlerinin birbirleriyle nasıl etkileşime girdiğinin ve üretilen değere nasıl katkı sağladığının net olarak anlaşılacağını öne sürüyor.

Hiper Otomasyon Bileşenleri

Robotik Süreç Otomasyonu (RPA) araçları, günlük işleri üstlenen operasyonel çalışanların sıradan ve tekrarlayan görevlerini gerçekleştirerek onları daha güçlü ve etkin kılıyor. Böyle bir sistem için iyi tanımlanmış entegrasyon scriptlerine, verilerinin işlenmesine ve iyi bir RPA tasarımına ihtiyaç duyuluyor. 

Akıllı İş Süreci Yönetimi Sistemleri (iBPMSs), robotik süreç otomasyonunun ötesinde daha uzun süreçleri yönetebiliyor ve bir dizi iş süreci ve karar döngüsünü destekleyebiliyor. Bu sistemler, insanları, makineleri ve nesneleri yöneten bir dizi farklı teknolojinin birleşmesinden oluşuyor ve robotik süreç otomasyonundan daha karmaşık. 

Trend No. 2: Çoklu Deneyim (Multiexperience)

Gartner çoklu deneyimi “insanların dijital dünyayı çok çeşitli cihazlar ve duyusal temas noktaları ile algılama, onunla etkileşim içine girme ve onu kontrol etme biçimi ile ilgilenir” diye tanımlıyor. Dijital dünyayla etkileşim şeklimiz hızla değişiyor ve Gartner’a göre 2028’de daha dramatik değişiklikler göreceğiz. Diyalog bazlı platformlar, sanal gerçeklik, artırılmış gerçeklik, karmaşık gerçeklik deneyimlerimizi “çok boyutlu ve çok temas noktalı” hale getiriyor. Artık arayüzlerin kullanıcıyı anlaması gerekiyor, bu süreç teknoloji okuryazarı insanlardan, insan okuryazarı teknolojilere geçiş olarak tanımlanıyor. Çoklu deneyim, geleneksel bilgi işlem cihazları, giyilebilir cihazlar, otomobiller, çevresel sensörler ve tüketici cihazları da dahil olmak üzere uç cihazlarla yapılan tüm etkileşimleri içeriyor. Gartner “bilgisayar” kavramının hızla değiştiğini çünkü birçok nesnenin ve noktanın birer bilgisayar olacağını söylüyor. Ancak bunun yavaş bir değişiklik olduğunun farkında olmak gerekiyor. Gartner’a göre böyle bir noktayı ancak 2029 ve sonrası için düşünebiliriz.

“Sürükleyici deneyim (immersive experience)” ne anlama geliyor?

Gartner, “Artırılmış gerçeklik, sanal gerçeklik, karma gerçeklik, çok kanallı insan-makine etkileşimi ve algılayan teknolojiler gibi çeşitli teknikler ve yazılım araçları kullanılarak oluşturulan” “sürükleyici deneyimi” önemli bir teknoloji trendi olarak görüyor. Şirket yöneticilerinin sanal gerçeklik, artırılmış gerçeklik ve karma gerçeklik çerçevesindeki potansiyel fırsatları ve tehditlerini çok iyi anlamalarını, bunun için kilit hedef grupları ve olası senaryoları belirlemelerini öneriyor. Gartner önemli hedef kişileri belirlemelerini ve hedeflenen senaryoları keşfetmelerini öneriyor. Gartner’a göre, 2022 yılına kadar şirketlerin % 70’i müşterilere yönelik veya kurum içi kullanım için sürükleyici teknolojileri deneyecek ve %25’i bu teknolojileri kullanmaya başlamış olacak. Ayrıca Gartner, şu 3 kullanım alanının net bir değer yaratmasını bekliyor: (1) Ürün tasarımı ve görselleştirmesi (2) Saha hizmeti ve operasyonları (3) Eğitim ve simülasyon. Zamanla, diyalog bazlı platformlar da tüm bu sistemlerle daha fazla bütünleşecek.

Trend 3: Demokratikleşme (Democratization)

Gartner’a göre demokratikleşme, “insanların mevcut dijital sistemleri tüketmelerini ve eğitimlerinin veya deneyimlerinin ötesinde bir uzmanlığa sahip olmalarını sağlayan basitleştirilmiş bir model oluşturmak” anlamına geliyor. Bu, derin bir eğitim gerektirmeyen çok basit araçlar ve deneyimler yoluyla teknik uzmanlık (ör. makine öğrenmesi, uygulama geliştirme) veya iş alanı uzmanlığı (ör. satış süreci, ekonomik analiz) gibi “bilgi ve uzmanlığın demokratikleştirilmesi” dir. Gartner, aynı zamanda demokratikleşme kapsamında “vatandaş erişimi (citizen access – vatandaş veri bilimcileri, vatandaş entegratörleri)”, “vatandaş gelişimi (citizen development)” ve “kodsuz veya düşük kodlu modeller” kavramlarından da bahsediyor.

Peki tam olarak neyin demokratikleşmesinden bahsediyoruz? Uygulama geliştirme, veri ve analitik, tasarım bilgisinin demokratikleşmesinden söz edebiliriz.

Artık bilgi teknolojileri alanının dışındaki kişiler de, kendi uzmanlıklarının ve eğitimlerinin ötesinde özel beceriler geliştirmelerini sağlayan güçlü araçlara ve uzman sistemlere kolaylıkla ulaşabiliyorlar. Bu da bizi “gölge BT (shadow IT)” kavramına getiriyor. Profesyonel yazılım geliştiricilerin, önceden tanımlanmış modelleri kullanarak bağımsız çalışabilecekleri bir ortamda yaşıyoruz.

Her ne kadar bu kavramlar yeni olmasa da, son zamanlarda yazılım geliştirme platformlarına yönelik araç sayısı önemli ölçüde arttı. Gartner, “2024’e kadar düşük kodlu uygulama gelişmenin, toplam uygulama geliştirme etkinliğinin %65’inden fazlasını kapsayacağını ve büyük kurumların %75’inin en az dört düşük kodlu geliştirme aracı kullanacağını öngörüyor. Ayrıca, bugün birçok geliştirme ve test fonksiyonunun otomatikleştiğini görüyoruz. Örneğin Google AutoML ile bir veri bilimcisine ihtiyaç olmadan otomatik olarak yeni modeller oluşturabilmesi ilginç bir örnek.

Tüm bu gelişmeler, veri bilimcisi ve makine öğrenmesi uzmanı konusundaki yetenek boşluğu sorununun da aşılmasına yardımcı oluyor. Gartner’ın bu konuda ilginç tahminleri var:

• 2020’ye kadar, otomasyon, “vatandaş veri bilim insanı”nın uzman veri bilim insanından daha yüksek bir analiz hacmi üretmesini sağlayacak
• 2022’ye kadar, yeni uygulama geliştirme projelerinin en az %40’ında ekip içinde, yapay zeka geliştiriciler bulunacak
• 2025 yılına gelindiğinde, veri bilimcilerin azlığı artık kuruluşlarda veri bilimi ve makine öğrenmesi çalışmalarının önünde bir engel olmayacak

Trend No. 4: İnsanın Güçlendirilmesi (Human Augmentation) 

İnsanın güçlendirilmesi kavramı Gartner tarafından “teknoloji ve bilim kullanımı yoluyla insan yeteneklerinin ve kapasitesinin artırılması” olarak tanımlanıyor.  Teknoloji ve bilimin insanı güçlendirmek için kullanılması eski bir olgu. Gözlükler, işitme cihazları, takma dişler, matbaa, fotokopi makinesi, insanın yeteneklerinin ve kapsasitesinin güçlendirilmesinin çok eski örnekleri. 

Ancak bilgisayar dönemi, insanın güçlendirilmesinin ikinci aşaması; yapay zeka, IoT, sanal gerçeklik gibi yeni teknolojilerin yükselişi ise üçüncü aşaması olarak kabul ediliyor. Bu son aşama için genom düzenleme teknolojisi CRISPR 18 veya giyilebilir ürünler örnek gösteriliyor.

Biyoloji bilimi ve biyomühendislik, insan güçlendirme teknolojilerinin kullanıldığı alanların başında geliyor. İnsan güçlendirme alanı kombinatoryal yenilikçiliğe bir örnek teşkil ediyor. Bu alanda, hiper otomasyon, IoT, güçlendirilmiş uç gibi birçok farklı teknoloji trendi birlikte uygulanıyor. İnsan güçlendirme alanında bilişsel ve fiziksel güçlendirmeden söz etmek mümkün. Bilişsel insan güçlendirme, insanların ve yapay zekanın daha iyi öğrenmek ve daha iyi karar almak için birlikte konumlandırıldığı “artırılmış zeka” yı içeriyor.

Dijital dönüşüm, “insan dönüşümü”nden ayrı olarak düşünülmemeli, çünkü bu alan dijital dönüşümün önemli bir parçası. Ancak şirketler insan güçlendirme hakkında karar alırken güvenlik, gizlilik, uyum, sağlık, etik konularını göz önünde bulundurmalı.

Trend No. 5: Şeffaflık ve İzlenebilirlik (Transparency and Traceability)

Teknoloji trendleri içinde önemli bir kavram da “etik”. Şirketler, kurumlar, hükümetler tarafından toplanan ve analiz edilen veri miktarı arttıkça, dijital etik ve kişisel bilgilerin gizliliği gibi konularla ilgili endişeler artıyor. Yapay zeka sistemlerinin özerk kararları, dijital etiği çok önemli bir kavram haline getirdi. İçinde yaşadığımız dijitalleşme ortamında, “Düzenleyici gereklilikleri ele almak, yapay zeka ve diğer gelişmiş teknolojilerin kullanımına etik bir yaklaşım getirmek ve artan güven eksikliğini onarmak için tasarlanmış bir dizi tutum, eylem ve destekleyici teknoloji ve uygulama” olarak tanımlanan şeffaflığa ve izlenebilirliğe ihtiyacımız var. Gartner’a göre, bu iki kavram 5 “güven” unsurunu içeriyor; etik, dürüstlük, açıklık, hesap verebilirlik, yeterlilik ve tutarlılık.

Şirketlerin, bir çalışanı işe almaktan, bir ev satın almaya kadar birçok kararımızı etkileyen yapay zeka teknolojileri etik ilkelere uygun şekilde, açıklanabilir algoritmalarla uygulamaları gerekiyor. Bu konu, gelecekte kurumların itibarının iş sonuçlarına olan etkisi arttıkça daha önemli hale gelecek. Önyargılı yapay zeka algoritmaları hem toplumu hem iş dünyasını hem de bireyleri olumsuz şekilde etkileyecek; sosyal ve siyasi kutuplaşmaya yol açacak. Gartner’a göre çözüm, şirketlerin, kurumların ve hükümetlerin algoritmik karar verme süreçlerini şeffaf bir şekilde açıkladıkları “açıklanabilir ve etik bir yapay zeka”.

Konunun bir başka yönü de veri gizliliği ve veri sahipliği. Gartner, insanların kişisel bilgilerinin hem kamu kurumları hem de özel kurumlar tarafından nasıl kullanıldığını bilme hakkına sahip olduğunu vurguluyor. Avrupa’da GDPR, özel sektördeki veri kullanımını düzenliyor, ancak kamu sektörü için herhangi bir yasal düzenleme bulunmuyor. Gartner, 2020 sonuna kadar dijital olarak güvenilir şirketlerin, olmayanlara göre dijital kanallardan %20 daha fazla kar elde etmesini bekliyor.

Trend No. 6: Güçlendirilmiş Kenar (The Empowered Edge)

Gartner’a göre, kenar bilişimi “bilgi işleme ve içerik toplama ve dağıtma işleminin, bu bilginin kaynaklarına, depolarına ve tüketicilerine daha yakın yerleştirildiği bilgi işlem topolojisi”. Kenar bilişiminde dağıtılan bilgilerin işlenmesi merkezileştirilmemiş, dağıtılmıştır.

Kenara daha fazla özerklik kazandırmak, trafiğin ve işlemenin lokal olmasını sağlar ve gecikmeyi azaltır. Gartner bu yeni trendin, üretim veya perakende gibi belirli sektörler için IoT dünyasına duyulan ihtiyaçtan kaynaklandığını belirtiyor. Robotlar, dronlar, otonom araçlar da dahil olmak üzere karmaşık uç cihazların ortaya çıkışı da bu değişimi hızlandırdı.

Uzun vadede Gartner, çok çeşitli “nesnelerde” daha az yapılandırılmış mimariler bekliyor. Böyle sistemlerde, kenar katmanları, merkezi veri merkezlerine ve bulut hizmetlerine bağlanıyor. Gartner, 2028 yılına kadar sensör, depolama, hesaplama ve gelişmiş yapay zeka özelliklerinin kenar aygıtlarına gömülmesinde bir artış bekliyor. Kenar bilgi işlem konusu, özellikle veri analizi liderlerinin gündeminde olması gereken bir konu olarak görünüyor.

Trend No. 7: Dağıtılmış Bulut (Distributed Cloud)

Gartner, dağıtılmış bulutu “genel bulut hizmetlerinin, bulut sağlayıcılarının veri merkezleri dışındaki farklı konumlara dağıtılması” olarak tanımlarken, genel bulut sağlayıcısının operasyon, yönetişim, bakım ve güncellemeler konularında sorumluluk üstlendiğini belirtiyor. Bulut teknolojisinin gündeme geldiği ilk aşamada, merkezileştirilmiş modda genel bulut hizmetleri söz konusuydu. Şimdi ise, özel ve hibrit bulut seçeneklerinin bulunduğu, şirketlerin kendilerine özel bulut sistemlerini kullandığı ve verilerini kendi veri merkezlerinde çalıştırdığı yeni bir bulut bilişim dönemindeyiz. Bazı hizmetlerin şirket bünyesinde çalıştırdığı, bazı hizmetlerin ise dış bulut sistemlerinde tutulduğu karma bulut sistemleri de kullanılıyor.

Gartner, konum, bulut bilgi işleminin önemli bir sorunu olduğunda, veri egemenliği ve gecikme ile ilgili sorunlar nedeniyle, dağıtılmış bulut hizmetlerinin şirketlerin gereksinimlerini karşılamak için kullanıldığını belirtiyor. Dağıtılmış bulutta, genel bulut sağlayıcısı, bulut hizmeti mimarisi, teslimatı, işlemleri, yönetimi ve güncellemelerinin tüm yönlerinden sorumlu oluyor. Dağıtılmış bulut erken bir aşamasında ve bazı şirketler hizmetlerinin bazı bölümlerini bu dağıtılmış bulut sistemleri ile sağlıyor.

Trend No. 8: Otonom Nesneler (Autonomous Things)

Teknoloji trendleri içinde bir diğer olan “otonom nesneler” için Gartner çok basit bir tanım yapıyor: “önceden insanlar tarafından gerçekleştirilen işlevleri otomatikleştirmek için yapay zeka kullanan fiziksel aygıtlar”. En çok bilinen otonom cihazlar; robotlar, dronlar, otonom araçlar / gemiler, bazı endüstriyel ekipmanlar. Otonomluk aslında yeni bir kavram değil, ama önceki dönemlerde katı programlama modelleri üzerinden sağlanırken, şimdi insanlarla daha doğal ve doğrudan bir etkileşim yaratan yapay zeka tabanlı sistemler üzerinden sunulan bir otonomluk görüyoruz.  Otonom nesneler çok hızlı bir şekilde gelişiyorlar ve onların özel alanlar kadar, kontrolsüz kamusal alanlarda varolmalarını bekleyebiliriz.

Gartner tek bir otonomluk seviyesi olmadığının, sistemlerin düşük seviyelerden tam otonomluğa giden bir skalada dağıldığının altını çiziyor. Gartner’a göre, bir sistemin otonom olabilmesi için bir işi tamamlamak için belirli bir bağlamda denetimsiz çalışması gerekiyor. Spektrum, Gartner tarafından sırasıyla; insan destekli otomasyon, kısmi otomasyon, koşullu otomasyon, ileri otomasyon olarak tanımlanıyor. Gartner tam otomasyonda bile, insan kontrolü ve yönlendirmesinin varolduğunu vurguluyor. Otonom araç örneğinde dahi, insan en azından otonom aracın hedefini tanımlıyor. 

Gartner şirketlerin, insanların üstlendiği rutin işlerin hangi noktalarda otomatikleştirebileceklerini görmek için iş senaryoları ve müşteri yolculuk haritaları oluşturarak iyi tanımlanmış hedefler belirlemeleri gerektiğini vurguluyor. Rapora göre, otomasyon için en görünür alanlar gelişmiş tarım, ulaşım (Gartner, 2025 yılına kadar yılda 1 milyondan fazla Seviye 3 ve üzeri otomobil üretileceğini tahmin ediyor), arama ve kurtarma olacak.

Trend No. 9: Pratik Blockchain (Practical Blockchain)

Teknoloji trendlerinden bir diğerİ, 5 yıldan fazla bir süredir konuşmakta olduğumuz blockchain “kriptografik olarak imzalanmış, değiştirilemez işlem kayıtlarının geniş bir ağdaki tüm katılımcılar tarafından paylaşılması” olarak tanımlanıyor. En önemli öğesi “dağıtılmış kayıtlar” ve merkezi otoriteyi ortadan kaldıran, her işleme erişim ve kontrol etme hakkını dağıtarak güveni artıran bir sistem olarak biliniyor.

Blockchain nasıl değer üretiyor? Gartner, “Blockchain’ni, “iş ekosistemleri arasında güven, şeffaflık ve değer değişimini sağlayarak, maliyetleri düşürme, işlem sürelerini kısaltma ve nakit akışını iyileştirme yoluyla sektörleri yeniden şekillendirme potansiyeline sahip olduğunu” söylüyor. Uluslararası ticaretle ilgili işlemler ve kimlik yönetimi konusunda blockchain kullanan birçok banka ve kurum görüyoruz. 2019 Gartner CIO Anketine göre, CIO’ların % 60’ı önümüzdeki üç yıl içinde blockchain teknolojisini herhangi bir konuda uygulayacaklarını söylüyorlar.

Blockchain 2023’e kadar ölçeklendirilebilir

Blockchain, birkaç yıldır yoğun şekilde tartışılmasına rağmen, şirketler henüz güçlü kullanım alanları oluşturamadı. Blockchain merkezi otoriteyi ortadan kaldırıp, kamu konsensusuna dayalı bir sistem yarattığı için devrimci bir teknoloji olarak kabul edildi. Gartner’a göre, blockchain 2023’e kadar teknik olarak, veri gizliliğini de sağlayarak, bazı işlemlerde ölçeklenebilir şekilde kullanılacak. Bugünkü uygulama örneklerinde çoğunlukla tüm sistemi bir konsorsiyum kontrol ediyor, bu konsorsiyum coğrafi bazlı, teknoloji bazlı veya sektör bazlı olabiliyor. Bu nedenle şirketler için doğru konsorsiyumun seçilmesi önemli.

Gartner, blockchain için bazı kullanım alanlarını aşağıdaki gibi örneklendiriyor:

• Varlık Takibi: Kredi kullandırılmış otomobillerin takibi
• Hasar talebi: Ürün geri ödemeleri, sigortacılık
• Kimlik Yönetimi / Müşteriyi tanıma (KYC): Öğrenci kimliği, hasta takibi, seçim kimliği, müşteri kayıtları ve ulusal kimlikler
• Dahili Kayıt Tutma: Ana veri yönetimi, dahili belge yönetimi, satınalma siparişi ve fatura kayıtları ve hazine kaydı tutma
• Sadakat ve Ödül: Perakendeciler, seyahat şirketleri ve diğerleri için, müşteri ve çalışan / öğrenci  ödül sistemleri
• Ödeme / Takas: Sadakat ödemeleri, hisse senedi ödemeleri, bankalararası ödemeler, ticari kredilendirme, ödeme-ihale işlemleri ve para transferleri
• Kanıt: Biyolojik örneklerin ve organların izlenmesi; şarap, kahve, balık ve diğer gıdaların menşeinin oluşturulması; bileşenlerin gerçekliğinin onaylanması; ve ilaçların yaşam döngüleri boyunca izlenmesi
• Kayıtların paylaşılması: Şirket duyuruları, çok taraflı otel rezervasyonu yönetimi, uçuş verilerinin kaydedilmesi ve yasal raporlama
• Akıllı Şehirler / IoT: Enerji ticareti, elektrikli araç şarjının yönetimi, akıllı şebeke yönetimi ve atık su sistemlerinin kontrolü
• Ticaret finansmanı: Akreditifleri yönetmek, ticaret finansmanının basitleştirilmesi ve sınır ötesi ticaretin kolaylaştırılması

Trend No. 10: Yapay Zeka Güvenliği (AI Security)

Yapay zeka, Gartner’ın raporunda bahsedilen tüm trendlerini içeren veya güçlendiren bir alan. Ayrıca, birçok teknoloji trend raporunda da en önde gelen teknoloji olarak yerini buluyor, Gartner Teknoloji Trendleri Raporunda da önemli bir yer tutuyor. Yapay zeka ve özellikle makine öğrenmesi geliştikçe ve gerçek kullanım alanları oluştukça, karşılaşılan zorluklar ve güvenlik riskleri daha belirgin hale geliyor. Gartner yapay zeka teknolojilerini kullanan kurumların şunlara odaklanmasını öneriyor:

1) Yapay zeka destekli sistemleri korumak: BT liderleri veri kalitesini, bütünlüğünü, gizliliğini sağlamak zorunda. Gartner, 2022 yılına kadar tüm yapay zeka siber saldırılarının %30’unun yapay zeka destekli sistemlere saldırmak için eğitim verisinin bozulması, yapay zeka model hırsızlığı veya sistemin yanlış karar vermesine sebep olan eğitimlerden kaynaklı olacağını tahmin ediyor.

• Egzersiz verisinin bozulması: Yazılım korsanlarının, eğitim verilerine yetkisiz erişmesi ve bir yapay zeka sisteminin hatalı veya güvenliği ihlal edilmiş verileri besleyerek başarısız olmasına neden olması
• Model hırsızlığı: Algoritmaların çıktısını eğitim verisi olarak kullanmak için makine öğrenmesi algoritmalarına tersine mühendislik uygulanması
• Hatalı örnekler: Yapay zeka sınıflandırıcısının yanlış sınıflandırmasına neden olmak için bozulmuş test verisi örneği kullanılması

2) Yapay zekayı güvenliği arttırmak için kullanmak: Güvenlik araçlarının karar destek ve yanıt operasyonlarının daha iyi sonuç verebilmesi için makine öğrenmesi teknikleri kullanıldığını biliyoruz, çünkü bu teknikler “normal” olanı öğrenip normalin dışına çıkan durumlar için uyarı verebiliyor. Ancak diğer yandan, saldırganlar da daha karmaşık yeni saldırı tekniklerini kullanıyor ve şirketleri daha gelişmiş güvenlik araçları geliştirmeye zoruluyor. Bu konuda sürekli devam eden böyle bir kısır döngü içindeyiz. 

3) Yapay zekanın kötü amaçlar için kullanıldığının farkedilmesi: Gartner yeni teknolojilerin sadece iyi amaçlar için değil, aynı zamanda kötü amaçlar için de kullanıldığını vurguluyor. Elbette taşıdığı büyük potansiyel ile yapay zeka listenin başında geliyor. Saldırganlar kendi sistemlerini güçlendirmek için makine öğrenmesi ve diğer yapay zeka tekniklerini kullanıyor. Buradaki en büyük etken makine öğrenmesinin metalaşması, kolay erişilebilir olması ve eğitim verilerinin kolayca bulunabilmesi oldu. Kötü amaçlı kullanımlarda kişilerin yazım tarzlarını, ifade biçimlerini öğrenen sistemler farkedilmesi çok daha zor dolandırıcılık olayları yaratabiliyor.

Cep telefonu ne zaman icat edildi?

Cep telefonları, özellikle bugün ayrılmaz yoldaşlarımız haline gelen akıllı telefonlar televizyon, radyo, walkman, bilgisayar vb. birçok teknolojik ürüne nispeten oldukça yenidir.

Bununla birlikte, cep telefonlarının tarihi, Kentucky’de kablosuz bir telefon için bir ABD Patenti verildiği 1908 yılına kadar uzanmaktadır.

AT&T’de çalışan mühendislerin cep telefonu baz istasyonları için hücre geliştirdiği 1940’larda cep telefonları icat edilmeye başlanmıştı.

Bu cep telefonları şu anki cep telefonlarına pek benzemiyordu. Taksi şoförleri ve acil servis gibi kişilerin iletişim kurmasını sağlayan iki yönlü telsizlerdi.

İlk cep telefonu şebekeleri, çok daha geniş bir alanı kapsayan çok güçlü bir baz istasyonunu içeriyordu.

Motorola, 3 Nisan 1973’te ilk el cep telefonunu seri olarak üreten ilk şirketti.

Bu ilk cep telefonları genellikle 0G cep telefonları veya Zero Generation cep telefonları olarak adlandırılır.  Bugün çoğu telefon 3G veya 4G mobil teknolojisini kullanıyor. 5G ise çok kısa bir zaman içinde tüm dünyada yaygın bir şekilde kullanıma geçecek.

Mobil telefonun tarihteki yeri

Mobil telefon, el cihazlarından ziyade hareketli araçlardan gelen ve bu araçlara yapılan iletişim deneyleri ile başlayan uzun bir geçmişe sahiptir.

1926: İlk başarılı mobil telefon hizmeti, Berlin ve Hamburg arasındaki rotada Deutsche Reichsbahn’daki birinci sınıf tren yolcularına sunuldu.

1946: İlk çağrılar Şikago’daki bir araba radyotelefonuyla yapıldı.  Kullanılabilir az sayıda radyo frekansı nedeniyle servis hızla kapasiteye ulaştı.

1956: İsveç’te özel araçlar için ilk otomatik mobil telefon sistemi kuruldu.  Arabaya monte edilecek cihazda, döner kadranlı ve 40kg ağırlığında vakum tüpü teknolojisi kullanıldı. Stockholm ve Göteborg arasında toplam 125 abonesi vardı.

1969: İskandinav Mobil Telefon (NMT) Grubu kuruldu. İsveç, Danimarka, Norveç ve Finlandiya’yı temsil eden mühendisleri de içeriyordu. Amacı, ABD’de tanıtılan sistemlerin aksine erişilebilirliğe odaklanan bir cep telefonu sistemi geliştirmekti.

1973: İlk cep telefonu çağrısı, bir Motorola çalışanı olan Dr Martin Cooper tarafından New York’ta prototip Dyna TAC telefonu kullanılarak yapıldı.  Cooper, rakip AT&T’de çalışan arkadaşını aradı. Telefon bir kilogramdan ağırdı ve şarj olması 10 saat sürdü!

1979: Japonya her zaman teknolojinin ön saflarında yer aldı ve 1979’da piyasada bulunan ilk otomatik hücresel ağı başlattılar, ancak yalnızca otomobillerde mevcuttu. Şimdi buna “1G” diyoruz.

1981: 1G, önce İskandinavya’da, sonra İngiltere ve Kuzey Amerika’da batı kıyılarına ulaştı.

1982: 11 Avrupa ülkesinden mühendisler ve yöneticiler, Avrupa çapında bir dijital cep telefonu sisteminin teknik ve politik olarak mümkün olup olmadığını düşünmek için Stockholm’de bir araya geldi. Grup, Nordic işbirliği modelini benimsedi ve uluslararası bir standardın temelini attı.

1983: İlk cep telefonu Motorola DynaTAC 8000X şeklinde satışa sunuldu. Göz sulama maliyeti $ 4000 USD.

1985: Komedyen Ernie Wise, St Catherine’in rıhtımındaki Dicken’s Pub’ın dışından Vodafone’un Genel Merkezi ile İngiltere’de ilk “genel” cep telefonu görüşmesini yaptı.

1987: GSM standardının teknik özellikleri onaylandı. Dijital teknolojiye dayanarak, ulusal sınırlar arasında birlikte çalışabilirliğe ve bunun sonucunda da farklı frekans bantlarına, çağrı kalitesine ve düşük maliyetlere odaklanılmıştır.

1989: Gerçekten taşınabilir ilk cep telefonu Motorola 9800X raflarda yer almaya başladı.

1991: GSM (Mobil İletişim için Küresel Sistem) telefonu piyasaya sürüldü ve 2G dijital hücresel şebekeler 1G analog sisteminin yerini aldı. 2G, metin mesajları, resimli mesajlar ve multimedya mesajları (MMS) olanaklarını sağlayarak insanların iletişim kurması için yepyeni bir yol yarattı.

1992: Dünyanın ilk SMS mesajı İngiltere’de gönderildi. O sırada 22 yaşında olan Neil Papworth, Vodafone için mesajlaşma hizmeti geliştirmekle görevli bir telekom firmasında geliştirici olarak çalışıyordu. Neil Papworth ilk kısa mesajı Vodafone direktörü Richard Jarvis’in Orbitel TPU 901 telefonuna gönderdi. “Mutlu Noeller!” Yazıyordu.

1994: IBM, dokunmatik ekranlı ve bugün ‘uygulamalar’ olarak bildiğimiz şeyin çok erken bir biçimine sahip olan Simon’u çıkardı. 899 dolara mal oldu ve sadece ABD’de 15 eyalette çalıştı. Nokia ayrıca 2110’u Avrupa’da piyasaya sürdü. Mevcut en küçük GSM telefonlarından biriydi.

1996/97: İngiltere’de hane halkının % 16’sı telefon kullanıyordu. On yıl sonra bu rakam %80 idi. Büyümedeki patlama, kısmen, 1996 yılında ilk ödemenin, sözleşmesiz telefon hizmeti Vodafone Prepaid’in başlatılmasına neden oldu.

İkonik Snake oyunu barındıran Nokia 5110 piyasaya sürüldü. Hagenuk, dış anteni olmayan GlobalHandy’i piyasaya sürdü; Ericcson renkli klavye panellerini ve Siemens ilk renkli ekrana sahip telefon S10’u üretti.

1998: Cep telefonlarına satılan ilk indirilebilir içerik, Finlandiya Radyosu tarafından hazırlanan zil sesiydi. Nokia, tüketici pazarında oldukça popüler olan 6110’u piyasaya sürdü .Telefonda değiştirilebilen ön paneller (Nokia markalı ‘Xpress-on kapakları’) vardı ve bu da onu ilk özelleştirilebilir telefon haline getirdi.

1999: Emojiler Japonya’da Shigetaka Kurita tarafından icat edildi. Tüm metin seleflerinin ifadelerinin aksine, emojiler resimdi.. Aynı yıl İngiltere’de Tesco, Sainsbury’s ve Asda gibi süpermarketler Pay ve Go şeklinde indirimli telefon satmaya başladı. İlk kez, £ 40’ın altında bir cep telefonu alınabiliyordu.

İlk BlackBerry telefon 1999 yılında da tanıtıldı. Süper kolay e-posta hizmeti ile ünlü BlackBerry telefonlar, kullanıcıların her yerden e-postaları okumasına ve yanıtlamasına olanak tanıyan mükemmel iş aracı olarak görülüyordu. Bu, kullanıcıların% 83’ünün tatildeyken iş e-postalarını okuyup yanıtlamasını sağladı.

WAP, Nokia 7110’da piyasaya sürüldü ve bugün bildiğimiz tam HTML deneyimini sağlamayan, kesilmiş bir sürüm olsa da web’e göz atabilen ilk telefon oldu.

2000: Çığır açan Nokia 3310 mağaza raflarına indi. 126 milyon adet satmayı başarmıştır. Japonya’da, piyasada satılan ilk kameralı telefon Sharp J-SH04, Kasım 2000’de Japonya’da piyasaya sürüldü. Tek engeli sadece Japonya’da kullanabiliyor olmasıydı.. Avrupa, Nokia 6750’nin 2002’de gelmesine kadar ilk kameralı telefondan uzaktı.

2001: Tam renkli ekranlar ilk olarak Mitsubishi Trium Eclipseve Ericcson T68i modelleriydi.

Qwerty klavyeleri de Nokia 5510 şeklinde görünüyordu, ancak zarif tasarımı ve Kızılötesi, tamamen işlevsel bir takvim ve FM radyo dahil olmak üzere son teknoloji özellikleri ile popüler telefonu kanıtlayan Nokia 8310’du.

2002: Avrupa’nın ilk kameralı telefonu Nokia 7650 piyasaya sürüldü. T-Mobile ayrıca İngiltere’nin Sony Ericsson T68i’de bulunan ilk resimli mesajlaşma hizmetini duyurdu. 7650’ın 0,3 megapiksel sensörü size 640 × 480 piksel renkli görüntüleme verdi.

2003: 3G standardı dünya çapında kabul edilmeye başlandı, mobil internet çağını başlattı ve akıllı telefonların yükselişine zemin hazırladı. Honk Kong merkezli Hutchinson Wampoa’nın sahibi Three markası, İngiltere’deki ilk 3G ağ bağlantısını diğer ülkelerden önce sundu.

Nepal, Güney Asya’da 3G hizmetleri sunan ilk ülkelerden biriydi. Nepal’in hizmeti sunan ilk şirketlerinden biri olan Ncell, Everest Dağı’nı 3G ile de kapladı.

Finlandiyalı devin tüm zamanların en çok satan telefonu Nokia 1100, raflarda yerini aldı ve o zamandan beri 200 milyondan fazla sattı.

3G ağları, 2G’den üç ila on kat daha hızlı veri iletim hızları sağlayarak dünya çapında yayılmaya başladı. Bu, kullanıcıların video klip izlemesini, video konferansa katılmasını ve konum tabanlı hizmetleri ilk kez kullanmasını sağladı.

2004: Motorola, 2004 ve 2006 yılları arasında en popüler ‘moda’ odaklı telefonlardan biri olan Razr V3’ü piyasaya sürdü. 130 milyondan fazla sattı ve tüm zamanların en çok satan kapaklı cihazıydı ve gelecekteki şık tasarımların standardını belirledi.

2005: Android mobil işletim sistemi, Google tarafından satın alındı ​.

Casio G’zOne, IP sertifikası alan ilk su geçirmez cep telefonu oldu.

2006: Nokia N95, ilk gerçek akıllı telefon deneyimini sunmaya başladı. Özellikleri: Symbian işletim sistemi, 160mb RAM, dünyanın ilk 5 megapiksel telefon kamerası, Bluetooth ve Wi-FI.

2007: Haziran 2007’de 1. nesil iPhone piyasaya sürüldü. Steve Jobs tarafından sunulan, otomatik dokunma sensörü, küçük dokunuşları görmezden gelirken birden fazla girişe izin veren kapasitif bir ekran içeriyordu.

İngiltere’deki lansmanda O2 firması tarafından 499 $ ‘lık bir fiyatla göze çarpan bu telefon, Nokia CEO’sunu gözünde sadece havalı bir telefondan az biraz fazlasıydı. Ona göre, ciddi bir pazar payı alamayacak bir telefondu.

2008: İlk Android telefon T-Mobile G1 şeklinde ortaya çıktı. Sınırlı bir dokunmatik ekrana ve bir kaydırmalı klavyeye sahipti. Bugün kullandığımız üst düzey Android akıllı telefonlardan çok uzaktı. En azından navigasyon için fiziksel bir klavye ve BlackBerry tarzı bir kontrol topuna sahipti. Bu yıl ayrıca, hem Apple’ın App Store’un hem de Android Market’in ortaya çıkış yılıydı. Daha sonra Android Market, Google Play Store olarak yeniden adlandırdı. Bu kanallar modern uygulama kültürümüzün yolunu açtı ve 77 milyar dolarlık bir sektör yarattı.

2009: İsveç ve Norveç’te TeliaSonera, müşterilerine 4G hizmetleri sunan ilk operatör oldu. Pratik anlamda 4G, 3G şebekeleri üzerinden elde edilebilecek verilerin beş katı veri aktarım hızlarına sahiptir.

WhatsApp da bu yıl hayatımıza girdi. Müşterilerin internet üzerinden arama yapmalarına ve mesaj göndermelerine izin veriyordu. WhatsAPpp günümüzde günde 10 milyardan fazla mesaj gönderen 1,2 milyar kullanıcıya sahip.

2010: Samsung ilk Galaxy S akıllı telefonunu piyasaya sürdü. 

Apple iPhone 4’ü piyasaya sürdü, ancak anten sorunları rahatsız yarattı.

Google nihayet markalı bir akıllı telefon olan Nexus One’ı piyasaya sürdü.

2011: 8MP kamera ve AMOLED ekrana sahip Galaxy S II sayesinde Samsung, dünyadaki en büyük akıllı telefon satıcısı olarak yerini aldı.

2012: İlk iPhone’un raflara çarpmasından beş yıl sonra beşinci nesil model Eylül ayında çıkar. iPhone 5 ilk hafta sonu 5 milyon adet sattı.

2013: Parmak izi taraması, iPhone 5S’de dokunmatik düğme ile başlatıldığında yaygınlaştı.

2014: 3G kapsamı artık İngiltere nüfusunun% 99’u tarafından kullanılıyordur. 

Facebook WhatsApp’ı 19 milyar dolara satın aldı.

2015: Çinli firmalar Huawei ve Xiaomi, Batı Pazarlarında atılımlar yapıyor, ancak hem Samsung hem de Apple, aralarında küresel pazar payının %38’ini elinde tutan Galaxy S5 ve iPhone 6S ile hâkim olmaya devam ediyordu.

4G veri trafiği ilk kez 3G’yi aştı. 4G, 2015 yılında mobil bağlantıların yalnızca% 14’ünü temsil etse de, zaten mobil veri trafiğinin% 47’sini oluşturuyordu.

2016: Pokemon Go uygulaması dünya çapında kullanıma sunuldu. Ücretsiz artırılmış gerçeklik oyunu, gerçek dünyada Pokemon karakterlerini göstermek için akıllı telefon kamerasını ve konumunu kullanır. Oyunun amacı, mümkün olduğunca çok sayıda Pokemon toplamak için farklı yerlere seyahat etmek ve sayısız oyuncunun hepsini yakalamak için lamba direklerine girmesine öncülük etmektir.

Google, Nexus markasından vazgeçti ve bunun yerine iki yeni üst düzey akıllı telefon çıkaran Pixel ile değiştirdi; Pixel ve Pixel XL. Her ikisi de Apple’ın iPhone 7 ve 7 Plus ile doğrudan rekabet etmeyi umuyordu.

2017: Microsoft, Android ve iOS’la rekabete başladıktan sadece 7 yıl sonra Windows Phone işletim sistemi desteğini sona erdirdi. 

Samsung Galaxy S8 ve iPhone X’in% 82’den fazla ekran/gövde oranı benimsemesi ile ekran tasarımı hakimiyeti artmaya devam ediyor.

Apple, iPhone X ile ilk kez fiziksel ev düğmesi kullanımına geçti.

SMS mesajları 25. yılını kutladı.

2018: Çinli üretici Ulefone, Apple’ın amiral gemisinden dört kat daha büyük (13.000 mAh) pil içeren Power 5’i piyasaya sürdü.

2019: İngiltere ve ABD 5G ağı kurmaya başladı, ilk göstergeler 4G’den 10 kat daha hızlı veri aktarım hızını işaret ediyor.

Kaynaklar

https://www.uswitch.com/mobiles/guides/history-of-mobile-phones/

https://www.tigermobiles.com/evolution/#footer

5G, 5. nesil mobil ağdır. 1G, 2G, 3G ve 4G ağlarından sonra yeni bir küresel kablosuz standardıdır. 5G, makineler, nesneler ve cihazlar da dahil olmak üzere neredeyse herkesi ve her şeyi birbirine bağlamak için tasarlanmış yeni bir ağ türüne olanak tanır.

5G kablosuz teknolojisi, daha yüksek çoklu Gbps tepe veri hızları, ultra düşük gecikme süresi, daha fazla güvenilirlik, büyük ağ kapasitesi, artırılmış kullanılabilirlik ve daha fazla kullanıcıya daha tekdüze bir kullanıcı deneyimi sunmayı amaçlamaktadır. Daha yüksek performans ve gelişmiş verimlilik, yeni kullanıcı deneyimlerini güçlendirir ve yeni endüstrileri birbirine bağlar.

5G’yi kim icat etti?

Hiçbir şirket veya kişinin 5G’si yoktur, ancak mobil ekosistemde 5G’yi hayata geçirmeye katkıda bulunan şirketler vardır.

Hangi temel teknolojiler 5G’yi oluşturuyor?

C5G, paraziti azaltmak için birkaç farklı kanalda dijital bir sinyali modüle etme yöntemi olan OFDM’ye (Ortogonal frekans bölmeli çoğullama) dayanmaktadır. 5G, OFDM ilkeleriyle birlikte 5G NR hava arayüzü kullanır. 5G ayrıca 6 GHz ve mmWave gibi daha geniş bant genişliği teknolojilerini kullanır.

4G LTE gibi, 5G OFDM de aynı mobil ağ ilkelerine dayalı olarak çalışır.  Bununla birlikte, yeni 5G NR hava arayüzü OFDM’yi daha yüksek bir esneklik ve ölçeklenebilirlik sağlamak için daha da geliştirebilir. Bu, farklı kullanım durumları için daha fazla insana ve nesneye daha fazla 5G erişimi sağlayabilir.

5G, 4G’de kullanılan 3 GHz’den 100 GHz ve ötesine kadar spektrum kaynaklarının kullanımını genişleterek daha geniş bant genişlikleri getirecektir. 5G hem düşük bantlarda (örn. 6 GHz alt) hem de aşırı kapasite, çoklu Gbps verimi ve düşük gecikme sağlayacak mmWave’de (örn. 24 GHz ve üstü) çalışabilir.

5G, sadece 4G LTE’ye kıyasla daha hızlı, daha iyi mobil geniş bant hizmetleri sunmakla kalmayıp aynı zamanda kritik görev iletişimi ve devasa IoT’yi bağlamak gibi yeni hizmet alanlarına da genişleyebilir. Bu, yeni bir bağımsız TDD alt çerçeve tasarımı gibi birçok yeni 5G NR hava arayüzü tasarım tekniği ile etkinleştirilir.

Önceki nesil mobil ağlar ile 5G arasındaki farklar nelerdir?

Önceki nesil mobil ağlar 1G, 2G, 3G ve 4G’dir.

Birinci nesil – 1G
1980’ler: 1G analog ses iletti.

İkinci nesil – 2G
1990’ların başında: 2G dijital sesi tanıttı (örn. CDMA-Kod Bölümü Çoklu Erişim).

Üçüncü nesil – 3G
2000’lerin başı: 3G mobil veri getirdi (örn. CDMA2000).

Dördüncü nesil – 4G LTE
2010’lar: 4G LTE, mobil geniş bant çağına girdi.

1G, 2G, 3G ve 4G, daha önce hiç olmadığı kadar fazla bağlantı sağlamak için tasarlanan 5G’ye yol açtı.

5G birleşik, daha yetenekli bir hava arayüzüdür. Yeni nesil kullanıcı deneyimlerini mümkün kılmak, yeni dağıtım modellerini güçlendirmek ve yeni hizmetler sunmak için genişletilmiş bir kapasite ile tasarlanmıştır.

Yüksek hızlar, üstün güvenilirlik ve ihmal edilebilir gecikme süresiyle 5G, mobil ekosistemi yeni alanlara genişletecek. 5G her sektörü etkileyecek, daha güvenli ulaşım, uzaktan sağlık, hassas tarım, dijital lojistik ve daha fazlasını gerçeğe dönüştürecektir.

5G nasıl 4G’den daha iyi?

5G’nin 4G’den daha iyi olmasının birkaç nedeni vardır:

• 5G, 4G’den çok daha hızlıdır
• 5G, 4G’den daha fazla kapasiteye sahiptir
• 5G, 4G’den önemli ölçüde daha düşük gecikmeye sahiptir
• 5G, 4G’den daha yetenekli birleşik bir platformdur
• 5G, 4G’den daha iyi spektrum kullanır

5G, 4G’den daha yetenekli birleşik bir platformdur.
4G LTE, 3G’den çok daha hızlı mobil geniş bant hizmetleri sunmaya odaklanırken, 5G, yalnızca mobil geniş bant deneyimlerini yükseltmekle kalmayıp aynı zamanda kritik görev iletişimi ve büyük IoT gibi yeni hizmetleri de destekleyen birleşik, daha yetenekli bir platform olarak tasarlanmıştır. 5G ayrıca tüm spektrum türlerini (lisanslı, paylaşılan, lisanssız) ve bantları (düşük, orta, yüksek), çok çeşitli dağıtım modellerini (geleneksel makro hücrelerden sıcak noktalara) ve yeni bağlantı yollarını (cihaz gibi) yerel olarak destekleyebilir cihaza ve çok sekmeli ağ).

5G, 4G’den daha iyi spektrum kullanır.
5G ayrıca, 1 GHz’in altındaki düşük bantlardan 1 GHz’den 6 GHz’e kadar orta bantlara, milimetre dalgası olarak bilinen yüksek bantlara kadar çok çeşitli spektrum düzenleyici paradigma ve bant yelpazesinde her spektrumdan en iyi şekilde yararlanmak için tasarlanmıştır. (mmWave).

5G, 4G’den daha hızlıdır.
5G, 4G’den önemli ölçüde daha hızlı olabilir ve saniyede 20 Gigabit (Gbps) pik veri hızı ve saniyede 100+ Megabit (Mbps) ortalama veri hızı sunar.

5G, 4G’den daha fazla kapasiteye sahiptir.
5G, trafik kapasitesinde ve ağ verimliliğinde 100 kat artış sağlayacak şekilde tasarlanmıştır.

5G’nin gecikmesi 4G’den daha düşüktür.
5G, daha anlık ve gerçek zamanlı erişim sağlamak için önemli ölçüde daha düşük gecikmeye sahiptir: uçtan uca gecikmede 1 ms’ye kadar 10 kat azalma.

5G küresel ekonomiyi nasıl ve ne zaman etkileyecek?

5G küresel büyümeyi teşvik ediyor.

• 13.2 Trilyon dolarlık küresel ekonomik çıktı
• 22.3 Milyon yeni istihdam yaratıldı
• GSYİH büyümesinde 2.1 Trilyon dolar

Önemli bir 5G Ekonomi araştırmasıyla, 5G’nin tam ekonomik etkisinin 2035’e kadar dünya çapında gerçekleşeceğini keşfettik – çok çeşitli endüstrileri destekliyor ve potansiyel olarak 13.2 trilyon dolar değerinde mal ve hizmeti mümkün kılıyor.

Bu etki, önceki ağ nesillerinden çok daha fazladır. Yeni 5G ağının geliştirme gereksinimleri, geleneksel mobil ağ oyuncularının ötesinde otomotiv endüstrisi gibi endüstrilere de genişliyor.

Çalışma ayrıca 5G değer zincirinin (OEM’ler, operatörler, içerik yaratıcıları, uygulama geliştiricileri ve tüketiciler dahil) Çin’deki Pekin’deki her kişi için 22,3 milyona kadar işi veya birden fazla işi destekleyebildiğini ortaya koydu. Ve gelecekte tanımlanacak birçok yeni ortaya çıkan ve yeni uygulama var. Ekonomi üzerindeki tam “5G etkisinin” ne olacağını sadece zaman gösterecek.

5G beni nasıl etkileyecek?

5G, bize daha hızlı indirme hızları, düşük gecikme süresi ve milyarlarca cihaz için özellikle sanal gerçeklik (VR), IoT alanlarında daha fazla kapasite ve bağlantı sağlamak da dahil olmak üzere hayatımızı dönüştürebilecek çeşitli şeyler yapmak üzere tasarlanmıştır. ve yapay zeka (AI).

Örneğin, 5G ile bulut hizmetlerine anında erişim, çok oyunculu bulut oyunları, artırılmış gerçeklikle alışveriş, gerçek zamanlı video çevirisi ve işbirliği ve daha fazlası dahil olmak üzere yeni ve geliştirilmiş deneyimlere erişebilirsiniz.

5G nerede kullanılıyor?

Genel olarak, 5G, gelişmiş mobil geniş bant, kritik görev iletişimi ve devasa IoT dahil olmak üzere üç ana bağlantılı hizmet türünde kullanılır. 5G’nin tanımlayıcı özelliği, ileri uyumluluk için tasarlanmasıdır – bugün bilinmeyen gelecekteki hizmetleri esnek bir şekilde destekleme yeteneği.

Gelişmiş mobil geniş bant
Akıllı telefonlarımızı daha iyi hale getirmenin yanı sıra, 5G mobil teknolojisi, daha hızlı, daha düzenli veri hızları, daha düşük gecikme süresi ve daha düşük bit başına maliyet ile VR ve AR gibi yeni sürükleyici deneyimler geliştirebilir.

Kritik görev iletişimi
5G, kritik altyapının, araçların ve tıbbi prosedürlerin uzaktan kontrolü gibi ultra güvenilir, kullanılabilir, düşük gecikmeli bağlantılar ile endüstrileri dönüştürebilen yeni hizmetler sağlayabilir.

Masif IoT
5G; veri oranlarında, güçte ve mobilitede ölçeklendirme yeteneği sayesinde neredeyse her şeye çok sayıda gömülü sensörü sorunsuz bir şekilde bağlamayı amaçlamaktadır.

Tüketiciler 5G’yi nasıl kullanıyor?

4G, bilgiyi kullanma şeklimizi tamamen değiştirdi. Son on yılda, mobil uygulama endüstrisinde video akışı, sürüş paylaşımı, yiyecek dağıtımı ve daha fazlası gibi hizmetler konusunda sıçramalara tanık olduk.

5G mobil ekosistemi yeni endüstriler ile genişletecek. Böylece, sınırsız gerçeklik (XR), kesintisiz IoT yetenekleri, yeni kurumsal uygulamalar, yerel etkileşimli içerik ve anında bulut erişimi gibi en yeni kullanıcı deneyimlerine katkıda bulunacak.

İşletmeler 5G’yi nasıl kullanıyor?

Yüksek veri hızları ve üstün ağ güvenilirliği ile 5G’nin işletmeler üzerinde muazzam bir etkisi olacaktır. 5G’nin faydaları, işletmelerin verimliliğini artıracak ve aynı zamanda kullanıcılara daha fazla bilgiye daha hızlı erişim sağlayacaktır.

Sektöre bağlı olarak bazı işletmeler, özellikle 5G’nin sağlamak için tasarlandığı yüksek hız, düşük gecikme süresi ve ağ kapasitesine ihtiyaç duyanlar olmak üzere 5G özelliklerini tam olarak kullanabilir. Örneğin akıllı fabrikalar, operasyonel verimliliği ve hassasiyeti artırmalarına yardımcı olmak için endüstriyel Ethernet çalıştırmak için 5G’yi kullanabilir.

5G ne kadar hızlı?

5G, IMT-2020 gereksinimlerine göre 20 Gbps’ye kadar en yüksek veri hızlarını sağlamak için tasarlanmıştır. Qualcomm Technologies’in amiral gemisi 5G çözümleri, Qualcomm® Snapdragon X55 ve Snapdragon X60 Modem-RF Sistemleri, aşağı bağlantı tepe noktası veri hızlarında 7,5 Gbps’ye ulaşmak için tasarlanmıştır.

Ancak 5G, ne kadar hızlı olduğu hakkında değil. Daha yüksek tepe veri hızlarına ek olarak, 5G, mmWave gibi yeni bir spektruma genişleyerek daha fazla ağ kapasitesi sağlamak için tasarlanmıştır.

5G ayrıca daha hızlı bir yanıt için çok daha düşük gecikme süresi sağlayabilir ve genel olarak daha düzgün bir kullanıcı deneyimi sunabilir, böylece kullanıcılar hareket ederken bile veri hızları sürekli olarak yüksek kalır. Ve yeni 5G NR mobil ağı, her yerde bulunan Gigabit sınıfı bağlantı sağlayabilen bir Gigabit LTE kapsama altyapısı tarafından destekleniyor.

5G nasıl çalışır?

4G LTE gibi, 5G de OFDM tabanlıdır (Ortogonal frekans bölmeli çoğullama) ve aynı mobil ağ ilkelerine dayalı olarak çalışacaktır. Bununla birlikte, yeni 5G NR (Yeni Radyo) hava arayüzü OFDM’yi daha yüksek derecede esneklik ve ölçeklenebilirlik sağlamak için daha da geliştirecektir.

5G, 4G LTE’ye kıyasla sadece daha hızlı, daha iyi mobil geniş bant hizmetleri sunmakla kalmayacak, aynı zamanda kritik görev iletişimi ve büyük IoT’yi bağlamak gibi yeni hizmet alanlarına da genişleyecek. Bu, yeni bir bağımsız TDD alt çerçeve tasarımı gibi birçok yeni 5G NR hava arayüzü tasarım tekniği ile etkinleştirilir.

5G evdeki internet servisimi değiştiriyor mu?

5G mevcut tellere alternatif bir kablosuz modem sağlayarak ev internet hizmetini değiştirebilir. İnternet Servis Sağlayıcıları (İSS’ler) artık 5G altyapısı kullanan müşterilere hizmet edebiliyor; bu da 5G’nin kapsam, performans ve dağıtım esnekliğini fiber, DSL veya kablolu çözümlere karşı cazip bir ana taşıyıcı alternatifi haline getiriyor.

5G şimdi mevcut mu?

Evet, bugün 5G zaten burada ve küresel operatörler 2019’un başında yeni 5G ağları kurmaya başladı. 5G mobil ağlarının 2020’ye kadar ülke çapında birçok ülkede mevcut olması bekleniyor. Ayrıca, tüm büyük Android telefonu üreticilerinin 5G telefonlarını ticarileştirmesi bekleniyor. Ve yakında, daha da fazla insan 5G’ye erişebilir.

5G 20’den fazla ülkede kullanılıyor ve bu sayı artıyor. 4G ile karşılaştırıldığında çok daha hızlı yayın ve benimseme görüyoruz. Tüketiciler yüksek hızlar ve düşük gecikmeler konusunda çok heyecanlı.  Ancak 5G, kritik görev hizmetleri, gelişmiş mobil geniş bant ve devasa IoT yeteneği sunarak bu avantajların ötesine geçer. Herkesin 5G’ye ne zaman erişebileceğini tahmin etmek zor olsa da, ilk yılında 5G lansmanlarının büyük bir momentumunu görüyoruz ve daha fazla ülkenin 20G ve ötesinde 5G ağlarını başlatmasını bekliyoruz.

5G ne zaman daha fazla insan için kullanılabilir olacak?

Önceki nesil mobil ağlarda olduğu gibi, yeni 5G ağını daha fazla kişinin kullanımına sunmak için çoğalması zaman alacaktır. Bu arada, 4G LTE büyümeye ve 5G kapsama alanlarının dışında Gigabit veri hızları sağlayarak uzun yıllar boyunca 5G mobil deneyiminin (çoklu bağlantı yoluyla) bağlantı noktası olarak hizmet etmeye devam edecek.

5G istersem yeni bir telefona ihtiyacım var mı?

Evet, ağı kullanabilmek için 5G’yi destekleyen yeni bir akıllı telefon almanız gerekecek. Örneğin, Snapdragon X55 veya Snapdragon X60 Modem-RF Sistemi ile çalışan akıllı telefonlar 5G uyumludur.

5G’yi desteklemek için tasarlanmış birkaç yeni cep telefonu var ve dünya çapında birden fazla operatör 5G kablosuz ağını destekliyor. 5G sunumu zaman çizelgesi ilerledikçe, 5G teknolojisi ve 5G uyumlu cihazlar daha yaygın hale geldikçe daha fazla akıllı telefon ve operatör aboneliği sunulacak.