Eğer bu özelliklere sahip değilseniz ne mutlu size, çünkü muhtemelen iş ve özel hayatınızda bu tür insanlara rastlıyor ve onları anlamakta güçlük çekiyor olabilirsiniz.

Kifayetsiz muhteris İngilizce’de “confidence of the incompetent” yani yeteneksizin güveni ya da cahil cesareti olarak geçmektedir. Kifayetsiz muhterisi daha iyi anlamak için Dunning-Kruger etkisini ya da sendromunu incelemek en doğru yöntem olacaktır.

Dunning-Kruger Etkisi

Dunning-Kruger etkisi, insanların gerçekte olduğundan daha akıllı ve daha yetenekli olduklarına inandıkları bir tür bilişsel önyargıdır. Esasen, düşük yetenekli insanlar kendi yetersizliklerini tanımak için gerekli becerilere sahip değildir. Zayıf öz farkındalık ve düşük bilişsel yeteneğin birleşimi,  onların kendi yeteneklerini abartmasına neden olmaktadır.

Dunning-Kruger etkisi, birçok insanın bildiği “aptalların kendi aptallıklarına karşı kör olduğu” gerçeğinin bilimsel bir açıklamasıdır. 

Dunning-Kruger Etkisine Genel Bakış

Bu fenomen, belki de bir tatilde aile eşrafınızla ya da arkadaşlarınızla yemek masasının etrafında sohbet ederken deneyimlediğiniz bir şey olabilir. Yemek boyunca masadakilerden birisi; uzun uzun bir konu hakkında konuşmaya başlar, büyük bir özgüvenle ve belki de kibirle kendi fikrinin haklılığını ve diğer herkesin fikrinin aptalca, bilgisizce ve yanlış olduğunu söyler. Odadaki herkesin bu kişinin ne hakkında konuştuğuna dair hiçbir fikri olmayabilir, ancak yine de kendi cehaletinden açıkça habersiz davranır.

Dunning-Kruger etkisi, Cornell Üniversitesi psikologları David Dunning ve Justin Kruger’in 1999 tarihli bir makalesine dayanıyor. Yaptıkları deneysel çalışmada katılımcıları mantık, dilbilgisi ve mizah üzerinde test ettiler ve düşük performans gösterenlerin kendi becerilerini ortalamanın çok üzerinde derecelendirdiğini tespit ettiler.

David Dunning ve Justin Kruger, Dunning-Kruger Sendromu ile 2000 yılında Nobel ödülü kazandılar.

Araştırma

Örneğin bir deneyde Dunning ve Kruger, 65 katılımcıdan farklı şakaların ne kadar komik olduğunu değerlendirmelerini istedi. Katılımcılardan bazıları diğer insanların neyi komik bulacağına karar vermede son derece yetersizdi. Yine de bu kişiler kendilerinin mükemmel mizah anlayışına sahip olduklarını ifade ettiler.

Araştırmacılara göre, beceriksiz insanlar sadece kötü performans göstermemekte, aynı zamanda kendi çalışmalarının kalitesini doğru bir şekilde değerlendirememektedir. Sınavlarda başarısız puan alan öğrencilerin bazen çok daha yüksek bir puanı hak ettiklerini hissetmelerinin nedeni de budur. Kendi bilgi ve yeteneklerini abartırlar ve performanslarının zayıflığını bir türlü göremezler.

Düşük performans gösteren kişiler, diğer insanların beceri ve yetkinlik seviyelerini tanıyamazlar; bu da kendilerini sürekli olarak diğerlerinden daha iyi, daha yetenekli ve daha bilgili olarak görmelerinin bir nedenidir.

Bu etkinin insanların inandıkları şeyler, aldıkları kararlar ve yaptıkları eylemler üzerinde derin bir etkisi olabilir. Dunning ve Ehrlinger bir çalışmada; kadınların bir bilim yarışmasında erkeklere eşit performans gösterdiğini, ancak kadınların erkeklerden daha az bilimsel akıl yürütme yeteneklerine sahip olduklarına inandıkları için performanslarını hafife aldıklarını keşfetti. Araştırmacılar ayrıca bu inancın bir sonucu olarak, bu kadınların bir bilim yarışmasına katılmayı reddetme olasılıklarının daha yüksek olduğunu buldu.

Dunning ve meslektaşları; katılımcılara siyaset, biyoloji, fizik ve coğrafya da dahil olmak üzere çeşitli terimlere aşina olup olmadıklarını sordukları deneyler de yaptılar. Konuyla ilgili gerçek kavramların yanı sıra, tamamen oluşturulmuş terimleri de sorguladılar.

Bu tür bir çalışmada, katılımcıların yaklaşık %90’ı uydurma terimler hakkında en azından biraz bilgi sahibi olduklarını iddia etmiştir. Dunning-Kruger etkisi ile ilgili diğer bulgularla tutarlı olarak, bazı katılımcılar bir konu hakkında bilgileri olduklarını iddia ettikçe, anlamsız terimlere aşina olduklarını iddia etme olasılıkları da armaktadır. Dunning’in belirttiği gibi; cehaletle ilgili en büyük sorun, tıpkı uzmanlık gibi hissettirmesidir.

Dunning-Kruger Etkisinin Nedenleri

Peki bu psikolojik etkiyi açıklayan nedir? Bazı insanlar düşündükleri kadar yetenekli ve zeki olmadıklarını anlamak için neden bu kadar kör? 

Dunning ve Kruger, bu fenomenin “çift yük” olarak adlandırdıkları şeyden kaynaklandığını öne sürüyor. İnsanlar sadece beceriksiz değildir;  beceriksizlikleri onları ne kadar beceriksiz olduklarını anlamaları için zihinsel yeteneklerden uzaklaştırır.

Beceriksiz insanlar:

• Kendi beceri seviyelerini abartır.
• Diğer insanların gerçek beceri ve uzmanlıklarını tanıyamaz.
• Kendi hatalarını ve beceri eksikliklerini fark edemez.

Dunning; bir görevde iyi olmak için gerekli olan bilgi ve becerilerin, bir kişinin o görevde iyi olmadığını anlaması için ihtiyaç duyduğu niteliklerin aynısı olduğuna dikkat çekmiştir. Eğer bir kişi bu yeteneklerden yoksunsa, sadece o görevde kötü değil; kendi yetersizliğinden de habersiz kalır.

Beceri Eksikliğini Tanıma

Dunning, beceri ve uzmanlıktaki eksikliklerin iki yönlü bir sorun yarattığını ileri sürmektedir. Birincisi, bu açıklar insanların yetersiz oldukları alanda kötü performans göstermelerine neden olur. İkincisi, hatalı ve eksik yönlerini göremezler.

Üstbiliş Eksikliği

Dunning-Kruger etkisi aynı zamanda üstbilişteki güçlüklerle veya geri çekilip kişinin dışarıdan kendi davranış ve yeteneklerine bakma yeteneği ile de ilgilidir. İnsanlar kendilerini sadece kendi sınırlı ve oldukça öznel bakış açılarıyla değerlendirebilirler. Bu sınırlı bakış açısıyla kendilerini son derece yetenekli, bilgili ve diğerlerinden daha üstün görürler. Bu nedenle, insanlar bazen kendi yetenekleri hakkında daha gerçekçi bir görüşe sahip olmak için mücadele ederler.

Biraz Bilgi Aşırı Güvene Neden Olabilir

Katkıda bulunan bir başka faktör, bazen bir konu hakkındaki küçük bir bilginin, insanların yanlışlıkla, bilmesi gereken her şeyi bildiğine inanmalarına neden olabilmesidir. Bir kişi bir konu hakkında en ince farkındalığa sahip olabilir, ancak Dunning-Kruger etkisi sayesinde bir uzman olduğuna inanır.

Etkiye katkıda bulunabilecek diğer faktörler, sezgilerimizi kullanmamıza veya hızlı bir şekilde karar vermemize izin veren zihinsel kısayollarımızı ve sahip olduğumuz kalıpları arama eğilimimizi içerir. Zihinlerimiz, günlük olarak ele aldığımız farklı bilgi dizisini anlamaya çalışmak için hazırlanmıştır. Karışıklığı kesmeye ve bireysel dünyalarımızdaki kendi yeteneklerimizi ve performansımızı yorumlamaya çalışırken, ne kadar iyi olduğumuzu doğru bir şekilde yargılamak için bazen tamamen başarısız olmamız şaşırtıcı olmayabilir.

Dunning-Kruger Etkisinden Kimler Etkilenir?

Ne yazık ki, hepimiz etkilenebiliriz. Çünkü ne kadar bilgili ya da deneyimli olursak olalım, herkesin bilgisiz ve yetersiz oldukları alanlar vardır. Birçok alanda akıllı ve yetenekli olabilirsiniz, ancak hiç kimse her konuda uzman değildir.

Gerçek şu ki, herkes bu fenomene karşı hassastır ve aslında çoğumuz muhtemelen şaşırtıcı bir şekilde bunu deneyimliyoruz. Bir alanda gerçek uzman olan kişiler, zeka ve bilgilerinin daha az aşina oldukları diğer alanlara taşındıklarına yanlışlıkla inanabilirler. Örneğin, parlak bir bilim adamı çok kötü bir yazar olabilir. Bilim insanının kendi beceri eksikliklerini tanıması için, gramer ve kompozisyon gibi şeyler hakkında iyi bir çalışma bilgisine sahip olması gerekir. Bunlar eksik olduğu için, bu örnekteki bilim adamı kendi zayıf performansını tanıma yeteneğinden de yoksun olabilir.

Dunning-Kruger etkisi düşük IQ ile eşanlamlı değildir. Terimin farkındalığı arttıkça, “aptal” ile eş anlamlı olarak yanlış kullanımı da artmıştır. Sonuçta, başkalarını yargılamak ve bu tür şeylerin sizin için geçerli olmadığına inanmak kolaydır.

Eğer beceriksiz olanlar uzman olduklarını düşünüyorsa, gerçek uzmanlar kendi yetenekleri hakkında ne düşünüyor? Dunning ve Kruger, yetkinlik spektrumunun en üstündeki kişilerin kendi bilgi ve yetenekleri hakkında daha gerçekçi görüşlere sahip olduklarını keşfetti. Bununla birlikte, bu uzmanlar aslında diğerlerinin yaptıklarına göre kendi yeteneklerini küçümseme eğilimindeydi.

Esasen; bu en yüksek puan alan bireyler, ortalamadan daha iyi olduklarını bilirler, ancak performanslarının diğerlerine kıyasla ne kadar üstün olduğuna ikna olmamışlardır. Bu durumda sorun, uzmanların ne kadar bilgili olduklarını bilmemeleri değil; herkesin de bilgili olduğuna inanma eğilimindedirler.

Dunning-Kruger Etkisinin Üstesinden Gelmenin Bir Yolu Var Mı?

Hepimiz Dunning-Kruger etkisini deneyimlemeye eğilimli olsak da, zihnin nasıl çalıştığı bilmek ve hepimizin duyarlı olduğu hatalar hakkında daha fazla bilgi edinmek, bu tür kalıpları düzeltmek için bir adım olabilir.

Dunning ve Kruger bir konudaki deneyim arttıkça güvenin tipik olarak daha gerçekçi seviyelere düştüğünü ileri sürmektedir. İnsanlar ilgi alanları hakkında daha fazla şey öğrendikçe, kendi bilgi ve yetenek eksikliğini fark etmeye başlarlar. Daha sonra insanlar daha fazla bilgi edindikçe ve aslında bir konuda uzman olduklarından, güven düzeyleri bir kez daha artmaya başlar.

Peki, kendi öz değerlendirmenize güvenebileceğinizden emin değilseniz, belirli bir alanda kendi yeteneklerinizi daha gerçekçi bir şekilde değerlendirmek için ne yapabilirsiniz?

• Öğrenmeye ve pratik yapmaya devam edin: Bir konu hakkında bilmeniz gereken her şeyi bildiğinizi varsaymak yerine, daha derine inmeye devam edin. Bir konu hakkında daha fazla bilgi edindikten sonra, hala ne kadar öğreneceğinizin farkında olmanız daha olasıdır. 

• Diğer insanlara nasıl yaptığınızı sorun: Bir başka etkili strateji, diğerlerinden yapıcı eleştiri istemektir. Bazen duymak zor olsa da, bu tür geri bildirimler başkalarının yeteneklerinizi nasıl algıladığı konusunda değerli bilgiler sağlayabilir.

• Ne bildiğini sor: Daha fazla öğrenip geri bildirim alsanız bile, zaten bildiğinizi düşündüğünüzü onaylayan şeylere dikkat etmek kolay olabilir. Bu, doğrulama yanlılığı olarak bilinen başka bir psikolojik önyargı örneğidir. Bu eğilimi en aza indirmek için inançlarınızı ve beklentilerinizi sorgulamaya devam edin. Fikirlerinize meydan okuyan bilgileri arayın.

Galaktik bir tenis topu 

Hollanda’da rüzgar enerjisi santralleri

Japonya’da volkanik patlama sonrası külle kaplanmış bir tapınak

İki dünyaya bölünmüş New York

Radyo teleskopunda Supermoon

Neredeyse yakalayacak…

Kuzey Kore’nin kurucusu Kim Il-Sung’un doğumunun 100. yıldönümü kutlanıyor.

Japonya’da mavi bir dünya

İskoçya’da örümcek ağlarıyla kaplı Abernethy ormanı

Bronzlaşmak isteyen??

İzlanda’da sıradan bir volkanik patlama

Kanada’da göl üzerinde yükselen bir kartal

İtalya’da bir plaj

Kurbağanın gözleri…

Yunnan, Çin

Işık saçan mürekkep balıkları, Hotaru Ika, Japonya

Namib Çölü, Afrika

Yucatan Yarımadası’nda flamingo şekli oluşturan flamingolar

Natron Gölü, Tanzanya

Sonu olmayan ormanlar, Rusya

Kolza tohumu tarlaları, Çin

Namib Çölü’nün deniz benzeri tepeleri

Westerdok Bölgesi, Amsterdam

Arı kovanı gibi

Buzlu ağaçlar

Yakaladım seni..

Asalet ve yalnızlık

Arkhangelsk, Rusya yakınındaki tatil köyü

Kuş kasırgası

Uzaylı istilası mı oluyor? Charlotte, ABD

Soğuk çok soğuk

Gitarist Rango

Victoria Gölü üzerinde bir şeyler oluyor.

Kırmızı Kardinal Kuşu

Morant’s Curve’de bir yük treni

Kışın ani gelişi, Mari El, Rusya

Colorado’da sonbahar ve kış buluşuyor

Melekler

Hayalet San Francisco

Son derece sanatsal makyaj

Elmas madeni, Yakutya, Rusya

El feneri ile buz üzerinde görsel şölen

Grönland

Dev dalga yanılsaması

Sessiz olun! Uyuyor

Deniz kenarında yoga

Sadece kovadaki bir kerevit ama dünyayı ele geçiriyor gibi görünüyor

Jeep’e ne oldu?

İngiliz Kraliyet Donanması gösteri yapıyor

Key Largo Adası, ABD yakınındaki Atlantik dibinde mercan kaplı İsa heykeli

Slovenya Ljubljana’da bir sel sonrası

Patlama yanılsaması

Yalnızlık

Küçük karıncalar bir damla balın etrafında

Fener festivali, Chiang Mai, Tayland

Slovenya’da bir dağın tepesinde muhteşem buz oluşumları

Bushy Park, Londra gündoğumu

Su altında kiraz

Amitabha Buda Günü, Vietnam

Retba Gölü, Senegal

Mantar şemsiye

Madrid üzerinde yükselen ay

Aşağıdan Eyfel Kulesi

Tianzi Dağı (Çin)

Sonbahar geldi mi gelmedi mi?

Donma Athabaska Nehri, Jasper Ulusal Parkı, Kanada

Times Meydanı, New York, ABD

Kalsoy Adası, Faroe Adaları

Gözlerden uzak bir eve sahip olmak harika olmalı

Yakaladım..

Koyun expres

Myanmar

Ses bariyerini kırmak

İyi bir sunum yapmak, içeriği hazırlamakla başlar. Mesajınız ne kadar etkileyici olursa olsun, insanların kolayca anlayabileceği basitlikte iletemezseniz başarılı olamazsınız.

Powerpoint, prezi ve birçok online/offline araç iyi bir sunum yapabilmek için imkanlar sunmaktadır. Bu araçları da efektif kullanabilmek önemlidir.

1. Takip edilmesi kolay bir format oluşturun

Söylemeniz gerekenleri üç basit bölüme ayırın: giriş, gelişme ve sonuç.

• Etkileyici bir giriş: Girişte ne hakkında konuşacağınızı net ve basit bir şekilde ifade edin. Bunun katılımcılarla olan ilişkisini de ifade edebilirsiniz.
• Bir delil sunun: Sunumun gelişme (gövde) bölümü, konunun ana noktalarını sayısal verilerle, kanıtlarla, çıktılarla belirtmelidir. Bu bölüm herkesi etkileyebileceğiniz yerdir.
• Temel çıkarımlarla özetleyin: Sonuç bölümü, gelişme bölümüne atıf yapılarak vermek istediğiniz mesajı belirteceğiniz yerdir.
• Toplamda en fazla 10-15 slayt: Kimse onlarca slaytın içinde boğulmak istemez. Unutmayın sunum esnasında gözler slaytlarda değil sizin üzerinizde olmalı. Bu nedenle kalabalık ve karışık slaytlarla rolünüzü kaybetmeyin. Sunumunuz 30 dakika bile sürse slayt adetiniz 10-15 adedi geçmesin. Çok şey mi anlatmak istiyorsunuz? Slayt sayısı size engel değil. İnsanları görsel bir hazımsızlığa sürüklemeyin.

2. Slayt içerikleri basit ve net olsun

Çok fazla metin insanların yorulmasına, dikkatinin dağılmasına neden olacaktır. Size bakmak ve mesajınızın duygusal etkisini hissetmek yerine ekranı takip edeceklerdir.

• Slayt başına en fazla 6 kelime: Pazarlama gurusu Seth Godin, slayt başına sadece altı kelime olması gerektiğini söylüyor. Kelimelerinizi dikkatlice seçin ve en uygunlarını bulana kadar gözden geçirin.
• Sunum buzulun görünen kısmıdır: Unutmayın sunum esnasında bilginin kaynağı sizsiniz. Vermek istediğiniz tüm bilgileri slayta yazamazsınız. Bir roman yazmıyorsunuz. Bu nedenle bilgileri cümleler yerine anlaşılabilir küçük kelime grupları ile yazın. Az sayıda ve kısa olmaları gerekir. Siz zaten sunum esnasında bunları açıklayacaksınız. Görsel içerikler kullanın. Bunlar daha kolay anlaşılır.

3. Tasarım detaylarına özenin

İyi tasarlanmış bir sunum hem sizin işinizi kolaylaştırır hem de katılımcıların sizi daha iyi anlamasını ve takip etmesini sağlar.

Profesyonel bir tasarımcı olmasanız da artık bir çok sunum aracı oldukça kolay tasarım yapma imkanı sağlamaktadır. Bu konuda kendinizi geliştirebilirsiniz.

• Renkleri doğru kullanın. Parlak renkler göz kamaştırabilir, ancak çok fazla yorucu da olabilir. Sunumunuzda en alakalı renkleri kullanın. Renklerin psikolojisi ile ilgili kısa bir araştırma yapmak faydalı olacaktır. Kurumsal renkleri kullanmak önemlidir. Çok fazla renk karmaşasına girmeyin. Unutmayın PC ya da tablet ekranında hoş görünen bir tasarım perde de ya da büyük bir ekranda uzaktan hoş görünmeyebilir. Bu durumu da dikkate alın.
• Yazı tipinizle tutarlı olun: Tutarlı tasarım sizi daha profesyonel gösterir. Büyük harf ve küçük harf, Times New Roman ve Comic Sans veya 8 ila 30 punto metin boyutu arasında yersiz geçiş yapmayın. Bir yazı tipi ve bir boyut ile devam edin. Vurgulamak istediğiniz kelimeleri abartmadan farklı bir renkte, şekilde veya boyutta belirtebilirsiniz.
• Mükemmellik için format: Bir slayttaki kötü pikselli bir grafik ya da resim ve kötü hizalanmış metin sizi özensiz biri olarak gösterebilir. Ayrıca amacınız mesajınızı en iyi şekilde vermek değil mi? Bu nedenle anlaşılır olmanız gerekiyor. Bu konuda özenli olmalısınız. Evet zaman alacaktır, ama sizi öne de çıkaracaktır.

4. Sunumun birkaç kez üstünden geçin

İyi giyilmiş ayakkabılar gibi, iyi bir sunumun parlak ve ışıltılı olması için genellikle birkaç tur tozunun alınması gerekir.

• Dağınık başlayabilirsiniz: Dağınık başlamaktan korkmayın. Kafanızda sunum ile ilgili kurgunuz hazırsa hızlı bir şekilde başlayabilirsiniz. Fikirlerinizi ve vermek istediğiniz bilgileri çok fazla özenmeden slaytlara geçirebilirsiniz. Bu aşamada bırakın beyniniz özgür kalsın. Onu sınırlandırmayın. Bunu daha sonra yapacaksınız.
• Düzenlemede acımasız olun: İlk başta çok miktarda bilgiye sahip olabilirsiniz ve her slaytta olması gerekenden fazla bilgi yazmış olabilirsiniz. Artık kendinize karşı biraz acımasız olma vakti gelmiştir. İçiniz acısa da bu aşamada içeriğinizi kısaltmalı ve net bir hale getirmelisiniz. Bildiğiniz her şeyi karşı tarafa asla tamamen aktaramazsınız. Bunu ummayın. Bir şeyi basitçe anlatamıyorsanız o konuyu pek de iyi anlamamışsınızdır.
• Bir başkasından görüş alın: Herkes ile önceden sunumunuzu paylaşmak istemiyor olabilirsiniz. Ama illaki görüşlerine güvendiğiniz bir arkadaşınız veya meslektaşınız vardır. Vaktiniz varsa ondan görüşlerini almayı unutmayın. Başka bir çift göz mucizeler yaratabilir.

5. Sunuma güçlü bir başlangıç yapın

Sunumunuza nasıl başladığınızı ve bitirdiğinizi fark yaratacaktır. İzleyiciler genellikle ilk 7 saniyede biriyle ilgili fikirlerini oluştururlar, bu yüzden başlangıca çok önem verin.

• Farklı olun: Başlangıçta bir anektot, bir hikaye, bir fıkra, tarihten bir olay anlatarak buz kırıcı etki yaratabilirsiniz. Başlangıçta sizin kadar katılımcıların da hazır olması gerekmektedir. Geç saatte, yemekten sonra ya da öncesinde birkaç toplantının yapıldığı bir toplantıda insanların başlangıçta konsantrasyon problemi olabilir. Farklı olun ve onları uyandırın.
• Bir soru sorun: Retorik sorular, bir konuyu çerçevelemenin ve fikirleri tanıtmanın harika bir yoludur. 
• Kitlenize göre uyarlayın: Hedef kitleniz hakkında ne biliyorsunuz? Ne kadar çok bilirseniz, özellikle beğendiklerini ve beğenmediklerini biliyorsanız, o kadar iyi.

6. Özgün olun

Samimi ve yürekten konuşun. Kendinizi ispatlama ya da insanları etkileme peşinde olmayın. En azından birincil amacınız bu olmasın. İşinizi iyi yapın yeter. Sonuçta, bu yüzden oradasınız ve bundan daha fazlasını yapamazsınız.

• Mizah kullanın: Mizah sunum esnasında çok etkili olabilir. Mizahi bir hikaye anlatmak engelleri aşabilir, sizi daha sevimli yapabilir ve mesajınızı daha akılda kalıcı hale getirebilir.
• Hata yapmaktan korkmayın: Hata yapma korkusu sizi aşırı derecede gerginleştirebilir. Rahatlayın, en iyi konuşmacılar bile kötü şansa sahip olabilir.

7. Sorun yaşamamak için planınız olsun

Sunumunuzun içeriği ve tasarımı üzerinde yaptığınız tüm hazırlıkları önceden kontrol etmeniz faydalı olacaktır.

• Bir alıştırma yapın: Önceden sesli sunum provası yapın. Hatta bu provaları videoya kaydetmek çok iyi olacaktır. Böylece doğru bir gözle inceleyebilir ve konuşmanızın slaytlarınızla eşleşip eşleşmediğini fark edebilirsiniz. Ayrıca çalışma sürenizi ayarlamanıza yardımcı olur.
• Bir uzaktan kumanda kullanın: Bir pointer veya uzaktan kumanda, kitleyle yüzleşmenize yardımcı olur ve dizüstü bilgisayarınıza geri dönmenize gerek kalmaz.
• Yedek malzeme bulundurun: Sunumunuzun mutlaka kopyası olsun. Gerekli ise hardcopy halini de yanınızda bulundurun.
• Bir zamanlayıcı kullanın: Size verilen süreyi aşmayın. Çok kısa sürede de sunumunuzu bitirmeyin. Telefonunuzu sessiz moda alın ve konuşmaya başlar başlamaz kronometreyi ayarlayın.

8: Sonuç aşamasında katılımcılara odaklanın

• Duygusal bir izlenim bırakın: ‘Söyledikleriniz unutulabilir, ama hissettirdikleriniz unutulmaz’ diyor şair Maya Angelou.
• Önemli çıkarımlar için duraklama kullanın: Kitlenin belirli bir şeyi hatırlamasını ister misiniz? Yavaşça söyleyin ve sonunda bir duraklama bırakın. Sessizlik söylediklerinizi vurgulayacak ve anlamlı kılacaktır.
• Ana mesajınızı iletin: Eylem çağrısı, aksiyon planı ve öneriler, sunumunuzu güçlü ve etkili bir şekilde tamamlamanın en iyi yoludur. 

Bu matris Güçlü (Strength), Zayıf (Weakness), Fırsat (Opportunity) ve Tehdit (Threat) başlıklarından oluşur. 

Güçlü Yönler (Strengths)

Bir şirketin güçlü yönleri, diğerlerine (rakiplere) oranla kendine avantaj sağlayan karakteristikleridir. Bazen bu güçlü yönlere benzersiz satış noktaları, firmaya özgü avantajlar veya rekabet avantajı da denir. Bu güçlü yönlerin kaynağı değerli, nadir, taklit edilmesi zor ve kuruluş çapında desteklenen kaynaklar ve yeteneklerdir. VRIO modeli bir şirketin kaynaklarını değerlendirmek için yararlı bir araçtır. VRIO (Value, Rareness, Imitability, Organization), firmanın daha büyük stratejik planının bir parçasını oluşturan bir iş analizi çerçevesidir.

Değerli şirket kaynaklarına örnek olarak; patentler, güçlü bir marka itibarı, yeni bir yenilikçi ürün, yetenekli bir iş gücü, tarihsel olarak geliştirilmiş teknik bilgi ve büyük finansal rezervler verilebilir. Bir şirketin güçlü yanlarının nereden geldiğini değerlendirmenin diğer bir yolu, Değer Zinciri Analizi’dir . Yönetim, bir şirketin eksiksiz değer zincirini haritalandırarak; hammadde alımından nihai ürünlerin pazarlanmasına ve satışına kadar, gerçek değerin nerelerde yaratıldığını daha iyi görebilir.

Zayıf Yönler (Weaknesses)

Benzer şekilde, bu araçlar bir şirketin zayıf yönlerini değerlendirmede çok faydalıdır.  Bu zayıflıklar, bir şirketi diğerlerine göre dezavantajlı kılan şirket özellikleridir. Başka bir deyişle bir şirket için zararlı olanlardır. 

Zayıf yönler; örneğin, patent koruması eksikliği, müşteriler arasında kötü itibar, küçük bir işletme sermayesi, kötü liderlik ve verimsiz bir üretim süreci olabilir. Zayıf yönler hem dahili hem de harici olarak yeterli geri besleme döngüsünün bulunmasıyla en iyi şekilde keşfedilebilir. Müşteri anketleri göndermek ve aylık çalışan toplantıları düzenlemek bu anlamda faydalı olabilir.

Güçlü ve zayıf yönler birlikte organizasyonun iç faktörlerden oluşan SWOT analizini oluşturur.

Fırsatlar (Opportunities)

Fırsatlar bir şirketin performansını olumlu etkileyebilecek SWOT analizinin dış faktörleridir. Fırsatları değerlendirmek için, bir şirket çevrede kendi yararına kullanılabilecek unsurlar aramalıdır. 

Dış faktörleri değerlendirmenin en iyi yolu; endüstriyel dinamikler için Porter’ın Beş Kuvvet Analizi‘ni ve makro çevre için PESTEL Analizi‘ni  kullanmaktır.

Porter’ın Beş Kuvvet Analizi ise özellikle mevcut rekabet, yukarı yönlü tedarikçi gücü, aşağı yönlü alıcı gücü, potansiyel yeni girişler ve ikamelerin tehdidi gibi sektör faktörlerine odaklanır.

PESTEL analizi; makro-çevrede politik, ekonomik, sosyal, teknolojik, çevresel ve yasal eğilimlere bakar. Müşterilerin artan satın alma gücü, devlet sübvansiyonları, daha elverişli uluslararası ticaret politikaları ve nüfus arasındaki genel yaşam tarzı değişiklikleri buna örnek olarak verilebilir. 

Tehditler (Threats)

Öte yandan tehditler, gelecekte şirket için sorun yaratabilecek dış faktörlerdir.  Fırsatlara benzer şekilde, çevrede organizasyona zarar verebilecek unsurları değerlendirmek için PESTEL Analizi ve Porter’ın Beş Kuvvet Analizi modelleri kullanılabilir. 

Zararlı makro çevresel gelişmelere örnek olarak artan işsizlik oranı, yıkıcı teknolojiler, STK’lardan gelen protestolar ve artan yolsuzluk seviyeleri verilebilir. Sektöre özgü tehditler açısından; pazara giren yeni rakipler, ikamelerin varlığı ve tedarikçilerin pazarlık gücünü artırması düşünülebilir. 

Fırsatlar ve tehditler birlikte SWOT analizinin dış kısmını oluşturur.

TOWS Matrisi

SWOT analizi, bir şirketin mevcut iç ve dış durumunun değerlendirilmesine yardımcı olur, ancak somut stratejik eylemler sağlamaz. Bir şirketin sahip olduğu stratejik seçenekleri haritalamanın bir yolu, TOWS matrisini (veya TOWS analizini) kullanmaktır. Dış çevrenin fırsat ve tehditlerini iç organizasyonun güçlü ve zayıf yönleriyle birleştirerek yönetim, içinde bulunduğu duruma göre dört temel strateji geliştirebilir:

SWOT’a benzer şekilde, bir TOWS analizi bir kuruluşun güçlü yanlarının, zayıflıklarının, fırsatlarının ve tehditlerinin tanımlanmasını içerir. Bununla birlikte, genellikle SWOT analizinin önemli bir eleştirisi, farklı faktörler ve kategoriler arasındaki ilişkileri göstermemesidir. 

Örneğin, belirli bir tehdit bir zayıflığı daha önemli hale getirebilir. Oysa bir TOWS analizi, bir kuruluşun izleyebileceği ilgili stratejik seçeneklerin belirlenmesine yardımcı olmak için iç faktörleri dış faktörlerle eşleştirmeye çalışmaktadır. Bir kuruluşun fırsatlardan nasıl yararlanabileceğini, tehditleri nasıl azaltabileceğini, zayıflıkların üstesinden gelebileceğini ve herhangi bir güçlü yandan nasıl yararlanabileceğini görmesine yardımcı olabilir

TOWS yaygın olarak kullanılan bir stratejik planlama aracıdır ve  bir kuruluşa gerçek değer katarak stratejik planlamayı bir adım daha ileri götürmeye yardımcı olabilir.

Bir TOWS analizinin hangi özel stratejinin benimseneceğine işaret etmeyeceğini, ancak eylemin gerekli olduğu alanlara dikkat çektiğini ve bu eylemin doğasının bir göstergesi olduğunu hatırlamak önemlidir. Bazen bir TOWS Analizi, bir SWOT’u tamamlamak için farklı bir yol olarak karıştırılabilir, ancak aslında farklı bir araçtır. 

WT durumu:  Mini-Mini stratejisi

Bu durumda şirketin çok az gelişme fırsatı vardır. Agresif bir ortamda faaliyet gösterir ve değişim potansiyeli azdır. Tehditlere dayanabilecek önemli güç seçeneği yoktur. 

Mini-Mini stratejisinin amacı hem zayıflıkları hem de tehditleri en aza indirmektir.  Mini-Mini stratejisi, bir şirketin tasfiyesi gibi kötü bir senaryoya ya da başka bir kuruluşla birleşerek hayatta kalması gibi iyi bir senaryoya kadar gidebilir.

WO durumu:  Mini-Maxi stratejisi 

Bu durumda, şirketin daha fazla zayıflığı (zayıflığı) vardır, ancak çevresi bunu çözmek için birçok fırsat sunmaktadır. Mini-Maxi stratejisi zayıflıkları en aza indirmeye ve fırsatları en üst düzeye çıkarmaya çalışır. Strateji, kuruluş içindeki zayıflıkları azaltırken veya düzeltirken bu fırsatlardan yararlanmayı da içermelidir. Örneğin, dış kaynak kullanımı veya doğru kaynaklara sahip başka bir şirket edinmek bir seçenek olabilir.

ST durumu:  Maxi-Mini stratejisi

Bu durumda, agresif bir ortamda faaliyet gösteren güçlü bir şirket görüyoruz. Maxi-Mini stratejisinin amacı, bir şirketin güçlü yönlerini en üst düzeye çıkarırken, bu güçlü yönlerden kaynaklanan tehditleri de en aza indirmektir. Güçlü finansal yeteneklere ve maliyet düşürme becerilerine sahip bir şirket, rekabeti artırmak için fiyatlarını düşürebilir.

SO durumu:  Maxi-Maxi stratejisi

Herhangi bir şirket, hem güçlü yanları hem de fırsatları en üst düzeye çıkarabilecek bir konumda olmak ister. Böyle bir işletme, pazarın sunduğu fırsatlardan yararlanmak için kaynaklarını kullanarak güçlü yönlerini artırabilir. Bu durumlarda şirketler, gelirlerini artırmak için uluslararası alanda genişlemeyi veya ürün portföylerini çeşitlendirmeyi düşünebilirler.

SWOT ve TOWS arasındaki fark nedir?

TOWS ve SWOT arasındaki en büyük fark, iç ve dış faktörler arasındaki ilişkilerdir. TOWS bu faktörlerin birbirleriyle nasıl bağlantı kurduğunu, birbirlerini nasıl etkilediğini inceler.

Fırsatlara Yönelik Güçlü Yönler:
SO, pazardaki potansiyel fırsatlara yanıt vermek için güçlü yönlerinizi nasıl kullanabileceğinize odaklanır.

Tehditlere Yönelik Güçlü Yönler:
ST, güçlü yönlerin işletmeye yönelik tehditleri azaltmak veya ortadan kaldırmak için nasıl kullanılabileceğini inceler ve bazı durumlarda tehditlerin fırsatlara nasıl dönüştürülebileceğine bakar.

Fırsatların Zayıf Yönleri:
WO, her zaman doğal olarak gelmediği için en zor faktör olabilir.  Fırsatların zayıflıklarınasıl giderebileceği düşünülmelidir.

Tehditlere Yönelik Zayıf Yönler:
WT, zayıflıkların işin tehditlerini nasıl etkileyebileceğini, geliştirebileceğini veya geliştirebileceğini vurgulamaktadır.

TOWS’un avantajları nelerdir?

• Anlaşılması ve uygulaması kolaydır.
• Hem iç hem de dış sorunların iyi bir analizini sağlar.
• Olumlu ve olumsuza odaklanır.
• Mevcut konumunuzu iyileştirmek için eylemlere yol açar.

TOWS’un sınırlamaları nelerdir?

• Karar verme aşamasını zorlaştıracak kadar geniş olabilir.
• Riskin önemini veya unsurunu öncelendirmek için bir yol içermez.
• Tamamlanması diğer araçlardan daha uzun sürer.
• Tamamlamak için hem iç hem de dış konular hakkında detaylı bilgiye ihtiyaç duyulur.

TOWS’tan en iyi şekilde nasıl yararlanılır?

• Müşterilerden geri bildirim alınmalı.
• Çalışanlarla görüşülmeli ve düşünceleri alınmalı.
• TOWS’ta her zaman dürüst ve olgusal olunmalı.

TOWS’dan önce ne gibi hazırlık yapılmalıdır?

İçinde bulunulan iç ve dış çevre bilgisinin ötesinde TOWS için herhangi bir hazırlık gerekli olmamakla birlikte, aşağıdakiler hakkında bilgi sahibi olunmasında fayda vardır:

• Mevcut müşteri ilişkileri
• Satış ve servis iyi/kötü vaka çalışmaları
• Sektördeki son haberler
• Rekabetçi faaliyetler
• Piyasadaki herhangi bir satın alma ve birleşme
• Olumlu ve olumsuz çalışan geri bildirimi

TOWS’u kim icat etti?

TOWS, 1982 yılında Heinz Weirich tarafından TOWS Matrisi Durum Analizi Aracı olarak adlandırılan bir makalede yayınlandı.

İşletmeler; reklam, promosyon, halkla ilişkiler, satış kanalları vb. birçok konuda çeşitli pazarlama yöntemlerini benimser ve karlarının bazen önemli bir kısmını ürün veya hizmetlerini pazarlamak için kullanırlar.

Pazarlama, işletmeler üzerinde büyük bir etkiye sahip olduğundan, iş uzmanları çeşitli pazarlama stratejisi formatları geliştirmektedir. Hepsinde de hedef, tüketicilerin  dikkatini çekmektir. Tersine Pazarlama da böyle bir pazarlama stratejisidir, yavaş ama istikrarlı bir şekilde işletmeler için en çok tercih edilen pazarlama yöntemi haline gelmektedir. 

Tom Fishburne “en iyi pazarlama pazarlama yapmıyor gibi hissettirendir” derken aslında tersine pazarlama konseptine atıf yapmaktadır.

Tersine Pazarlama Nedir?

Tersine pazarlama, müşteriyi arayan pazarlamacılardan ziyade müşterinin firmayı aradığı bir pazarlama kavramıdır. İlk başta tuhaf geliyor değil mi? 

Aslında, bu yöntem ters psikolojiye benziyor. Ters psikoloji, asıl istenilen şekilde ikna edeceği beklentisiyle, ikna edilmesi arzu edilenin aksine bir düşünce veya davranışı savunarak uygulanan bir tekniktir.

Ürünlerini veya hizmetlerini çeşitli yöntemlerle tanıtan geleneksel pazarlama yöntemlerinin aksine, tersine pazarlama son tüketicileri kendi başlarına bir ürün veya hizmet aramaya yönlendirir. Genellikle Coercive pazarlaması olarak adlandırılan geleneksel pazarlama yöntemleri, işletmeleri hedef tüketicilerini bulmaya ve ardından ürün veya hizmetlerinin sadece gereksinimlerini karşılamadığı, aynı zamanda rakiplerinden daha iyi olduğuna ikna etmeye yönlendirir.

Ancak; tersine pazarlamada bir işletmenin tek yapması gereken, ürün veya hizmetleri hakkında tüketicilere bilgi vermektir. Bu bilgi tüketiciler için bir danışma görevi görür ve bu da tüketiciler için ücretsiz bir hizmettir.

Tersine pazarlamada işletmeler, tüketicinin dikkatini işletmenin markasına yönlendirir ve müşteri sadakati oluşturmaya çalışır. Aslında, marka değeri oluşturmak tersine pazarlamada büyük önem taşımaktadır ve bu tür pazarlamanın temel özelliklerinden biridir.

Tersine Pazarlama Örnekleri

Tersine pazarlama faydalı mıdır? Evet! Dikkatlice planlanır ve uygulanırsa tersine pazarlama son zamanlarda oldukça başarılı olmuştur. Başarılı bir tersine pazarlamanın ünlü bir örneği Patagonia Jacket’ın “Bu Ceketi Satın Alma” kampanyasıdır.

Bu özel kampanyada, çevresel ve ekonomik sürdürülebilirliğin hedef tüketiciler için önemli olduğunu belirleyen Patagonia, Kara Cuma günü çevrimiçi bir “Bu Ceketi Satın Alma” reklamı başlattı. Firma bu reklamla, müşterilerini yaptıkları her satın alımdan önce iki kez düşünmelerine ve düşüncesiz tüketicilikten vazgeçmelerine teşvik etti .

Patagonia, hiçbir şekilde alıcılara ürünlerini satın almaktan kaçınmalarını söylemese de; bu akıllı kampanya, Patagonia’yı çevreye karşı sorumlu olan ve kalbinde sürdürülebilirliğe sahip bir firma olarak tasvir etti. Bu, Patagonia’nın müşterileriyle bir rezonans oluşturmasına ve böylece satışlarının artmasına neden oldu. Bu aslında oldukça marjinal bir tersine pazarlama örneğidir.

Başarılı tersine pazarlamanın bir başka bir örneği de “Gerçek güzellik için Dove”  kampanyasıdır. Rakipleri, tüketicilerin güzellik kusurlarına ve kendi ürünlerinin bu kusurların giderilmesine nasıl yardımcı olabileceğine odaklanıyordu. Öte yandan Dove, tüketicilerinin doğal güzelliğine odaklandı ve ürününü tanıtmak yerine ortak kadın güzelliğini kutladı. Kampanyalarında gerçek kadınları kullanan Dove, bu tek kampanya sayesinde 1 Milyar doların üzerinde satış geliri elde etti.

Tersine pazarlamayı tercih eden küçük işletmelere mükemmel bir örnek, “nadir ve ihmal edilen hastalıklar” için dernek kuran Swati Spentose isimli bir ilaç şirketidir. Bu dernek; kemik bozukluğu, böbrek enflamasyonu, alzheimer ve ürolojik bozukluklar gibi ihmal edilmiş hastalıklardan muzdarip insanları desteklemeyi amaçlar ve tersine pazarlamanın mükemmel bir örneğidir.

Bir ilaç şirketi olarak, son tüketicilerine vermeyi amaçladığı mesaj, son tüketicilerinin refahını önemsedikleri ve bu vakıf aracılığıyla onlarla sıkı bağ kurmak istedikleridir.

Tersine pazarlamanın bir başka başarılı örneği de bir sigorta şirketi olan Aviva’dır. Bu şirketin reklamları tüketicilere zaten mutlu bir hayat sürdüklerini ve yeni şeyler öğrenmelerine ve denemelerine yardımcı olarak hayatlarını daha güzel hale getirmek istediklerini söylüyor. Bu reklamlar tüketicilerin rakiplerinde ziyade Aviva’yı seçmeleri için yeterince motive edicidir.

Tersine Pazarlama Nasıl Çalışır?

Gerçek şu ki hiç kimse ne yapmaları gerektiğinin söylenmesini sevmez.  Bebeklere tam olarak yapmamaları söylenenleri yaptıklarını gördünüz değil mi? Bilinçaltı zihnimiz de bebeklere benzer ve bir zorlama olmadığı sürece yönlendirilmek istemez.

Tüketicilere, belirli bir nemlendirici markasını kullanmazlarsa yüzlerindeki kırışıklığın geçmeyeceğini veya belirli bir katkı maddesi kullanmazlarsa araba motorlarının performansının düşeceğini söylemek buna benziyor. Ürünümüze ya da hizmetimize mahkumsun, yoksa mahvoldun gibi bir şey. Ancak, tersine pazarlamada, işletme “tehdit stratejisinden” uzaklaşır ve böylece hedef tüketiciyle daha derin bir bağ kurar.

Etkili Bir Tersine Pazarlama Kampanyası Nasıl Olur?

Roket bilimi olmasa da, başarılı bir tersine pazarlama kampanyası oluşturmak için dikkatli düşünmek ve strateji geliştirmek gerekir. Tersine pazarlama kampanyası hazırlarken akılda tutulması gereken bazı noktalar şunlardır:

1. İşletmenizin mevcut imajını ve hedef tüketici gruplarınızı gerçek bir şekilde değerlendirin. Bunu anladıktan sonra, hedef tüketiciniz için neyin önemli olduğunu ve neye değer verdiğini anlamaya çalışın.
2. Yukarıdakileri anladıktan sonra, onlara ürün veya hizmetinizden bahsedin.
3. Satışı kapatın, ancak tüketicinize değerli bir şey vermeden önce değil.

Reisman, birçoğu, tarihçiler tarafından incelenmemiş olan çok sayıda arşiv belgesi ve tanıklığı inceleyerek, “ilgili literatürde yarım asırdan fazla süredir devam eden paradigmayı değiştirmeye yardımcı olacak tarihin gözden kaçan bir kısmına” ışık tutmuştur.

Reismana göre Türkiye, Shoah (Yahudi Soykırımı) sırasında Yahudi insanların hayatını kurtarmak için ABD ve İngiltere’den çok daha fazlasını yapmıştır.

Reisman, sistematik bir şekilde, Alman işgali altındaki bazı ülkelerdeki Türk diplomatlarının ve konsoloslarının Yahudiler adına mücadele etmek için diplomatik statülerini nasıl kullandıklarına dair belgelenmiş kanıtlar sunmuştur. 

Reisman kitabında, “Örtülü tehditlere rağmen, Türkiye Nazi’lerin Yahudileri imha için Doğu Avrupa’ya sınır dışı etme baskısını sürekli reddetti” ve aynı zamanda “Avrupalı ​​Yahudilerin Holokost’tan kaçmasına yardım etmeye devam etti.” der.

Reisman şöyle devam ediyor:

“Altı milyon Yahudi Naziler tarafından imha edilirken, Fransa’dan yaklaşık 15.000 Türk Yahudi’nin kurtarılması ve Doğu Avrupa’dan yaklaşık 20.000 Yahudi’nin kurtarılması nispeten önemsiz sayılabilir. Kurtarılanlara ve çocuklarına sorun bir de. Türkiye’nin tutumu, beş yüzyıldan uzun süredir olduğu gibi, Türklerin ve Yahudilerin büyük kriz dönemlerinde birbirlerine yardım etmeye devam ettiklerini gösterdi. ”

“Fransa, Türk diplomatların Yahudileri kurtarmak için çalıştığı ülkelerden biriydi. II. Dünya Savaşı’nın başında Fransa’da yaşayan 300.000 Yahudi’nin yaklaşık 10.000’i Türkiye kökenli Yahudilerdi. O sırada Fransa’da görev yapan Türk diplomatlar çalışma saatlerinin çoğunu Yahudilere adadı. Binlerce Yahudi’ye vatandaşlık kartı ve pasaport gibi resmi belgeler sağladılar ve böylece hayatlarını kurtardılar.

“Behiç Erkin, Fransa Nazi işgali altındayken Türkiye’nin Paris büyükelçisiydi. Nazilerin Yahudileri katletmesini önlemek için onlara mülklerinin, evlerinin ve işletmelerinin Türklere ait olduğunu söyleyen belgeler verdi. Bu şekilde birçok hayat kurtardı. ”

Reisman ayrıca, 1941’den 1944’e kadar Türkiye Başkonsolosluğu yapan Necdet Kent’in (Muhtar Kent’in babası) cesaretini de övüyor. Necdet Kent büyük bir kişisel risk alarak Nazi toplama kampına giden bir trenden 80 Yahudiyi kurtarır.

Reisman kitabında şöyle devam ediyor:

“Bir gün konsolosluğa bir adam geldi ve Kent’e Türk Yahudilerinin Alman askerler tarafında toplandığını ve trene bindirildiğini söyledi. Kent, hemen tren istasyonuna gitti, cesurca Alman gardiyanlara yaklaştı ve bu Türk vatandaşlarının serbest bırakılmasını istedi. Gardiyanlar uymayı reddettiğinde, vagona bindi. Bir Alman subayı gitmesini emretti, ancak Kent Türk vatandaşlarını almadan vagonu terk etmeyeceğini söyledi. Gardiyan öfkeyle Kent’e onlarla gidebileceğini söyledi ve vagon kapısını kapattı. Üç saatlik aşırı soğuk ve pis havanın ardından tren bir sonraki istasyona geldi. Muhtemelen skandala dönüşecek uluslararası bir olayın hızla dağılması gerektiğini fark eden bir Alman subay, vagonun kapısını açıp bolca özür diledi. Kent’in vagondaki tüm insanları alarak ayrılmasına izin verdi. Hem de Türk vatandaşı olup olmadıklarını kontrol etmeden. Kent Marsilya’daki ofisini aradı ve tüm insanları almak ve Marsilya’ya gitmek için minibüslerin gönderilmesini emretti. ”

Reisman, ayrıca Türkiye’nin Yahudileri kurtarmadaki rolünün II. Dünya Savaşı başlamadan çok daha önce başladığına dikkat çekiyor ve şöyle açıklıyor:

“1933’te, çeşitli bilimsel disiplinlere ve mesleklere öncü katkılar sağlayan Almanya’dan seçilmiş bir grup bilim insanı, Türkiye’ye sığınmak zorunda kalarak Türkiye’nin üniversite sistemini ve yeni Türk devletinin tüm altyapısını değiştirmeye yardımcı oldu. Türkiye’nin zulüm gören Yahudi akademisyenlere verdiği davet, 190’dan fazla insanın hayatını kurtardı.  Albert Einstein’ın 17 Eylül 1933’te Türkiye Başbakanı İsmet İnönü’ye yazdığı mektup önemli rol oynadı. Einstein, Türkiye Başbakanı’na ‘Almanya’dan kırk profesör ve doktorun Türkiye’deki bilimsel çalışmalarına ve tıbbi çalışmalarına devam etmelerine’ izin vermesi için adeta yalvardı.”

Reisman ayrıca 1943’te Türkiye’nin Yunanistan’daki Yahudilere de yardım etmeye çalıştığını söylüyor. Reisman bunu şöyle ifade ediyor:

“Atina, Selanik ve Gümülcine’deki Türk konsolosları ile Midilli ve Rodos adalarındaki Türk konsolosları, Türk konsoloslarının Fransa’da yaptığı gibi yardım sağlamışlardı. Yahudileri Türkiye’de güvenliğe taşımak için tekneler organize ettiler ve Türk Yahudilerine zulüm ve imhadan muaf olmaları için Almanlara müdahale ettiler.  Bunun en istisnai örneği Rodos’taki Konsolos Selahattin Ülkümen’dir. Nazilere, adadaki Türk Yahudilerin hayatlarını korumaları için baskı yaptı ve ardından konsolosluğu bombalandıktan ve hamile eşi Almanlar tarafından öldürüldükten sonra Naziler tarafından hapsedildi.”

Vicdan tarihine isimlerini altın harflerle yazdıran bu insanlara şükranlarımızı sunuyoruz.

Sanatsal yöntemler farklı olsa da, fikirlerin ve duyguların sanat yoluyla ifade edilmesi yaygındı. Başlangıçta eski sanatın esas olarak Avrupa’da var olduğuna inanılıyordu.  Bununla birlikte, Endonezya’da mağara sanatının keşfi arkeologlar arasında yeni sorular gündeme getirdi. Afrika ve Endonezya’nın farklı bölgelerinde bulunan büyüleyici heykeller ve mağara sanatı, sanatın aslında dünyanın farklı bölgelerinde yaygın olarak uygulandığını göstermektedir. 

İşte şimdiye kadar keşfedilen en eski 10 sanat eserinin listesi:

10. Hollow Rock Venüs (MÖ 38.000-33.000)

Aurignacian geleneğinde yaratılan bu değerli ve eşsiz heykel, MÖ 38.000 ila 33.000 arasında tarihlendirilmiştir. Güneybatı Almanya’da keşfedilen bir kadın figürünün küçük fildişi oyması, Hohle Fels Venüsü veya Schelklingen Venüsü olarak biliniyor.  2008 yılında Tübingen Üniversitesi’nden Nicholas J. Conard liderliğindeki bir arkeolog ekibi tarafından keşfedildi.

9. Hohlenstein Stadel’in Aslan Adamı (M.Ö. 38.000)

Güneybatı Almanya’nın Swabian Alpleri’ndeki Hohlenstein Stadel’de keşfedilen Hohlenstein Stadel’in Aslan Adamı bilinen en eski antropomorfik hayvan oymacılığıdır. M.Ö. 38.000 heykel, Avrupa’da erkek figürünü tasvir etmek için keşfedilen en eski sanat eseridir. 

Hohlenstein Stadel, önemli paleontolojik kanıtlar barındıran üç mağaradan biridir. 28 cm uzunluğundaki Aslan Adam, basit çakmak taşı kesme aletleri kullanılarak oyulmuştur. Bu olağanüstü eser 1939’da arkeolog Robert Wetzel tarafından keşfedildi.

8. Sulawesi Mağara Sanatı (MÖ 37.900)

Sulawesi mağara sanatı, MÖ 37.900’e kadar uzanan el şablonlarından oluşur. Dünyada şimdiye kadar keşfedilen en eski tablolardan biriydi. MÖ 39.000’e tarihlenen EL Castillo mağara resimlerinden sonra dünyanın ikinci en eski tablosudur. 

Endonezya’nın Sulawesi şehrinde keşfedilen tarih öncesi sanat eserleri ve insanlığın evriminin araştırılmasında bir devrim niteliğinde bir hazine haline gelmiştir.

7. El Castillo Mağarası Resimleri (Kırmızı Disk) (MÖ 39.000)

Türlerinin en eskisi olan bu taş mağara resimleri, kaya yüzünde soyut işaretler ve el şablonları içerir. El Castillo mağarasında arkeolog Hermilio Alcalde del Rio tarafından çeşitli resimler keşfedildi ve Eller Galerisi adlı kırmızı hardal diski uranyum-toryum testine tabi tutuldu. 

Mağarayı Neandertallerin mi Homosapienslerin mi boyadığı hala bilinmiyor.  Neandertaller MÖ 40.000’den önce Avrupa’da vardı, ancak Homosapienslerin Afrika’dan Avrupa’ya göç ettiklerinde soyu tükeniyordu.

Fildişi oymacılığı şeklinde bulunan en eski sanat eserleri, önde gelen uzmanların çoğunun Homosapiens’in veya modern insanların El Castillo resimlerinden sorumlu olduğuna inanmasını sağlıyor. Ancak, bunu destekleyecek başka bir kanıt hala yok.

6. La Ferrassie Mağarası Petroglifleri (MÖ 60.000)

Fransa’nın güneybatısında yer alan bu Neandertal mağarası, Taş Devri’nin üç çağında uygulanmış ilkel bir kaya sanatı biçimi olan “cupule” ile ünlüdür. Avrupa’daki en eski tarih öncesi sanat biçimlerinden biridir.  Neandertal insanının MÖ 40.000 civarında yok olması, bu sanatın MÖ 70.000 ila 40.000 arasında tarihlendirilebileceğini düşündürmektedir.

5. Diepkloof Yumurta Kabuğu Gravürleri (MÖ 60.000)

Güney Afrika, Batı Cape’teki Diepkloof Kaya Sığınağı’nda keşfedilen Diepkloof yumurta kabuğu gravürleri, yaklaşık MÖ 60.000’e tarihlenen bir başka muhteşem mağara gravürleridir. Çapraz tarama ve geometrik motifler gibi soyut sanat teknikleri kullanılarak bir devekuşu yumurta kabuğuna oyulmuş olarak bulunmuştur.

4. Blombos Mağara Gravürleri (MÖ 70.000)

Sahra altı Afrika sanatının en eski parçalarından biri olan Blombos Mağarası kaya sanatı, geometrik soyut işaretlerle oyulmuş iki adet hardal kayası ve Nassarius kraussianus kabuklarından yapılmış bir dizi boncuk içerir. 2002 yılında keşfedildi ve yapım yılı MÖ 70.000 civarı olarak tarihlendirildi. Keşfi, o zamanlarda ilkel insanların sembol ve soyutlama üretebildiğini ve anlayabildiğini gösteriyor.

3. Tan-Tan Venüs’ü (MÖ 200.000-500.000)

Kabaca yaklaşık 6 cm uzunluğunda ve 2 cm çapında olan Tan-Tan Venüs’ü, tarih öncesi heykelin en eski parçalarından biridir ve Fas’ın Tan-Tan kasabası yakınlarındaki Draa nehrinde keşfedilmiştir. Eserin Homosapiens öncesi dönemde yapıldığı düşünülmektedir.

2. Berekhat Ram Venüs’ü (MÖ 230.000-700.000)

Tartışmalarla çevrili Berekhat Ram Venüs’ü, şimdiye kadar keşfedilen en eski antik tarih öncesi heykellerden biridir. Bazı paleontologlar, bunun insan tarafında değil de doğal erozyonla oluştuğuna inanırlar. Suriye ile İsrail arasındaki Golan Tepeleri’nde 1981 yılında arkeolog N. Goren-Inbar (Kudüs İbrani Üniversitesi) tarafından keşfedildi.

1. Bhimbetka ve Daraki-Chattan Cupules (MÖ 290.000-700.000)

Bhimbetka ve Daraki-Chattan Cupules, şimdiye kadar keşfedilen en eski tarih öncesi sanat parçalarıdır. Blombos Mağarası sanatından neredeyse dört kat daha eski olan MÖ 700.000’e tarihlenmektedir. Orta Hindistan’ın Madhya Pradesh bölgesindeki iki antik kuvarsit mağarada keşfedildi.

Sonuç

Bu keşifler, insanlığın evrimi boyunca farklı sanat biçimlerinin uygulandığını göstermektedir. 

Mağara sanatı ve heykel yaygındı ve belki de tarih öncesi çağlardan korunmuş olan tek sanattı.

Açıklanan rakamlara göre Türklerin en fazla bulunduğu ülke yine Almanya oldu. 

152 ülkeyi kapsayan tabloya göre, 5 milyon Türk vatandaşı yurtdışında yaşıyor. İlk sırada 2 milyon kişiyle Almanya yer alıyor.

5 milyon Türk vatandaşının %80’i 5 ülkede yaşıyor. Bunlar; Almanya, Fransa, Hollanda, Birleşik Krallık ve ABD.

Sadece 9 ülkede 100 binden fazla, tek bir ülke de ise 1 milyondan fazla Türk vatandaşı yaşıyor.

Türk vatandaşlarının yaklaşık %90’ı Avrupa kıtasındaki ülkelerde yaşıyor.

Açıklamaya göre Butan, Tonga, Tuvalu’da hiç Türk vatandaşı yaşamıyor.

Bazı ülkelerde ise orada yaşayan Türk vatandaşları ile ilgili veri bulunmadığı ifade edildi. Bu ülkeler Ermenistan, Paraguay, Ekvator Ginesi, El Salvador, Nijerya, Cabo Verde, San Marino, Bolivya, Suriye, Monako, Kuzey Kore, Liberya, Belize, Galler, İzlanda, Kanarya Adaları, Kuzey İrlanda, Jamaika, Honduras, Güney Kıbrıs, Barbados, Andorra, Tayvan, Togo ve Uruguay.

1

Almanya – 2 milyon

2

Fransa – 700 bin

3

Hollanda – 500 bin

4

Birleşik Krallık – 400 bin

5

Amerika Birleşik Devletleri- 300 bin

6

Avusturya – 250 bin

7

Belçika – 240 bin

8

Avustralya – 150 bin

9

İsviçre – 130 bin

10

Danimarka – 75 bin

11

Kanada – 70 bin

12

İsveç – 62 bin 500

13

Bulgaristan – 60 bin

14

Suudi Arabistan- 60 bin

15

Azerbaycan – 55 bin

16

İtalya – 50 bin

17

Rusya- 40 bin

18

Yunanistan – 25 bin

19

Gürcistan -22 bin

20

Norveç – 21 bin

21

Kazakistan – 20 bin

22

Ukrayna – 20 bin

23

İsrail – 17 bin

24

Cezayir – 15 bin

25

Lübnan – 15 bin

26

Birleşik Arap Emirlikleri – 14 bin

27

Romanya – 13 bin

28

Makedonya – 12 bin

29

Bosna Hersek – 10 bin 700

30

Kırgızistan – 10 bin

31

Katar -9 bin

32

Arnavutluk – 8 bin

33

İspanya – 7 bin

34

Kuveyt – 7 bin

35

Mısır – 6 bin 200

36

Çin – 6 bin

37

Japonya – 6 bin

38

Ürdün – 5 bin 500

39

İran – 5 bin

40

İrlanda – 4 bin 500

41

Polonya – 4 bin

42

Güney Afrika – 3 bin 700

43

Çek Cumhuriyeti – 3 bin 500

44

Kosova – 3 bin 500

45

Türkmenistan – 3 bin 500

46

Macaristan – 3 bin

47

Sudan – 3 bin

48

Umman – 2 bin 700

49

Pakistan – 2 bin 500

50

Bahreyn – 2 bin

51

Etiyopya – 2 bin

52

Fas – 2 bin

53

Karadağ – 2 bin

54

Özbekistan – 2 bin

55

Yeni Zelanda – 2 bin

56

Lüksemburg – 1600

57

Meksika – 1500

58

Tayland – 1500

59

Arjantin – 1000

60

Güney Kore – 1000

Efendiler,

Bu insanlık dünyasında en az yüz milyonu aşkın nüfustan oluşan büyük bir Türk milleti vardır ve bu milletin yeryüzündeki genişliği oranında tarih alanında da bir derinliği vardır. Türk milletinin kökünün dayandığı Türk adındaki insan, insanlığın ikinci babası Nuh Aleyhisselam’ın oğlu Yâfes’in oğlu olan kişidir.”

Mustafa Kemal Atatürk – 1922 (TBMM 130. oturumu)

Yafes ve oğlu Türk kimdir?

Yâfes, bazı tefsirlere göre, Nuh Tufanı’ndan sonra insan neslinin kendisiyle devam ettiği varsayılan Nuh Peygamber’in üç oğlundan birisidir.

Sa’îd ibn el-Müseyyib’den nakledilen bir söze göre, Nuh’un üç oğlu vardı: Hâm, Sâm ve Yâfes.

Buna göre, Sâm Arapların, Farsların, Rumların ve Yahudilerin atasıdır.

Hâm, Doğu’dan Batı’ya tüm siyahların; Sind, Hind, Nevb, Habeş, Berber ve diğerlerinin atası.

Yâfes ise; Rus, Polonyalı, Yugoslav, Sırp, Hırvat, Çek, Bulgar gibi Doğu Avrupa ırklarını kuşatan Slavların ve Türklerin atası.

Oğuznâme, Hz. Nuh’un üç oğlu olduğunu (Hâm, Sâm, Yafes), bu oğullardan Yafes’in torununun (veya oğlunun) adının “Türk” olduğunu, bu adın zaman içinde topluluk adı olarak benimsendiğini anlatmaktadır.

Kaşgarlı Mahmud da Divanü Lügati’t Türk adlı eserinde Hz. Nuh’un üç oğlundan Yafes’in oğlunun Türk olduğunu beyan etmektedir. 1077’de yazılan Dîvânu Lugâti’t-Türk’te şu yazmaktadır: “Türkler aslında yirmi boydur. Bunların hepsi Nuh peygamberin oğlu Yâfes oğlu Türk’e dayanır.”

1126’da yazılmış Mücmelü’-t-Tevârîh’te, “Türklerin nesebleri ve onların doğu hududunda zikri hakkında” başlıklı bölümde şöyle deniyor: “Nuh peygamber Tufan’dan sonra yeryüzünü çocukları arasında paylaştırınca… Ceyhun tarafını, hepsini Yâfes’e verdi. (Yâfes’in) yedi oğlu vardı… ikincisinin adı Türk idi” şeklinde belirtilmiştir.

1660 yılında Ebülgazi Bahadır Han tarafından Çağatay Türkçesiyle kaleme alınmış Şecere-i Terâkime’de şöyle denir: “Ondan sonra Nuh Peygamber üç oğlunun her birini bir yere gönderdi. Hâm adlı oğlunu Hindistan ülkesine gönderdi. Sâm adlı oğlunu İran memleketine gönderdi ve Yâfes adlı oğlunu Kuzey Kutbu tarafına gönderdi… (Yâfes’in) sekiz oğlu var idi. Çocukları pek çok olmuştu. Çocuklarının adları şunlardır: Türk, Hazar, Saklap, Rus, Ming, Çin, Kimeri, / Târih. Yâfes öleceği sırada büyük oğlu Türk’ü yerine oturtup diğer çocuklarına dedi ki: Türk’ü kendinize padişah bilip, onun sözünden çıkmayın, dedi.”.

Kaynaklar

https://www.tbmm.gov.tr/tutanaklar/TUTANAK/TBMM/d01/c024/tbmm01024130.pdf

Hâm, Sam, Yâfes; kimin soyundansınız?.. – Serdar Demirel

http://www.akkalemler.com/turk-un-atasi-hz-nuh-makale-31411

https://www.turkyurdu.com.tr/yazar-yazi.php?id=699